इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Rajyaseva Mains 2012 MEDIUM

गव्हर्नर जनरल विल्यम बेंटिकने कोणत्या सुधारणा केल्या? अ) राज्यकारभारातील अनावश्यक पदे रद्द केली. ब) कंपनीच्या नोकरांचे पगार कमी करण्यात आले. क) भत्ता देणे बंद करण्यात आले. ड) भारताला स्वातंत्र्य देण्याचे घोषित केले. वरील पैकी कोणते विधान बरोबर आहे?

EN Which reforms were carried out by Governor General William Bentinck? a) Abolished redundant posts in the administration. b) Reduced salaries of the Company's servants. c) Stopped payment of batta (allowances). d) Declared granting independence to India. Which of the above statements are correct?

✓

अ, ब आणि क a, b and c

✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)

अ आणि ड फक्त a and d only

अ, ब आणि ड a, b and d

वरील सर्व All of the above

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय १ (अ, ब आणि क)

विश्लेषण:

लॉर्ड विल्यम बेंटिंक (१८२८-१८३५) जेव्हा गव्हर्नर जनरल बनून भारतात आला, तेव्हा कंपनीचे बजेट प्रचंड तोट्यात होते. आर्थिक समतोल साधण्यासाठी त्याने खालील आर्थिक व प्रशासकीय सुधारणा केल्या:

• विधान अ बरोबर आहे: त्याने राज्यकारभारातील अनावश्यक व अतिरीक्त पदे रद्द केली आणि अनेक कार्यालयांचे एकत्रीकरण केले.

• विधान ब बरोबर आहे: त्याने कंपनीच्या मुलकी व लष्करी नोकरांचे भरमसाठ पगार आणि भत्ते कमी केले.

• विधान क बरोबर आहे: सैन्यातील अधिकाऱ्यांना शांततेच्या काळात मिळणारा अर्धा लष्करी भत्ता (Half-Batta) बंद केला, ज्यामुळे सैन्यात काही प्रमाणात असंतोषही पसरला होता.

• विधान ड पूर्णतः चूक आहे: बेंटिंकने भारताला स्वातंत्र्य देण्याची कोणतीही घोषणा केली नाही; उलट कंपनीचे साम्राज्य दृढ करण्यासाठी त्याने कारभार अधिक कार्यक्षम बनवला.

• म्हणून अ, ब आणि क ही विधाने बरोबर आहेत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

बेंटिंकच्या कारकिर्दीतील इतर ऐतिहासिक सुधारणा: सती प्रथा बंदी कायदा (१८२९, नियमन १७), ठगांचा बंदोबस्त (कर्नल स्लीमन यांच्या मदतीने), आणि मेकॉलेच्या खलितानुसार इंग्रजी शिक्षणाची सुरुवात (१८३५).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 1 (a, b and c)

Analysis:

When Lord William Bentinck assumed the Governor-Generalship (1828–1835), the Company's administration faced an acute financial deficit. To restore fiscal health, he enforced stringent economic retrenchments:

• Statement a is correct: He eliminated redundant and sinecure administrative posts and consolidated numerous civil courts and revenue boards.

• Statement b is correct: He reduced the inflated salaries of the Company's civil servants.

• Statement c is correct: He abolished military allowances (halving the 'batta' in peaceful cantonments within 400 miles of Calcutta), despite considerable resistance from European military officers.

• Statement d is completely incorrect: Bentinck never declared granting independence to India; his reforms aimed at consolidating British imperial stability and administrative efficiency.

• Hence, statements a, b, and c are correct.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Bentinck is widely celebrated for his humanitarian reforms: Abolition of Sati (Regulation XVII of 1829), eradication of Thuggee (led by Major Sleeman), and introducing English education via Macaulay's Minute (1835).

sell 📌 महत्त्वाचे विषय व सर्च टॅग्ज (Important Topics & Search Tags):

#घटनात्मकविकाससनदीकायदेवव्हाईसर #इतिहासवमहाराष्ट्राचाइतिहास #MPSCसंयुक्तपूर्वपरीक्षा #राज्यसेवापूर्वपरीक्षा #MPSCसरावप्रश्नसंच #PYQ2012 #MPSCअचूकउत्तरपत्रिका #स्पर्धापरीक्षामार्गदर्शन

← मागील प्रश्न

पुढील प्रश्न →

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

📚 याच विषयातील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न: