कोणत्या नदीला बिहारचे दुःखाश्रु म्हणतात?
EN
Which river is called the 'Sorrow of Bihar'?
योग्य उत्तर: पर्याय १ (कोसी)
स्पष्टीकरण:
•
कोसी नदी (Kosi River):
•
कोसी नदीला 'बिहारचे दुःखाश्रु' (Sorrow of Bihar) म्हटले जाते.
•
याचे कारण म्हणजे पावसाळ्यात या नदीला येणारे विनाशकारी पूर आणि तिच्या प्रवाहाचा मार्ग वारंवार बदलण्याची (Course shifting) कुप्रसिद्ध प्रवृत्ती होय. गेल्या २५० वर्षांत कोसी नदीने आपला प्रवाह पश्चिमेकडे १२० किमीपेक्षा जास्त बदलला आहे.
•
उगम: तिबेट आणि नेपाळ हिमालयातून (सप्तकोशी - अरुण, तमूर, सुनकोसी इ.) उगम पावून ती भारतात बिहारमध्ये प्रवेश करते.
•
संगम: बिहारमधील कटिहार जिल्ह्यातील कुर्सेला येथे ती गंगेला मिळते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
प्रमुख नद्या आणि त्यांचे दुःखाश्रु संदर्भ:
•
बिहारचे दुःखाश्रु: कोसी नदी
•
बंगालचे दुःखाश्रु: दामोदर नदी
•
ओडिसाचे दुःखाश्रु: महानदी
•
आसामचे दुःखाश्रु: ब्रह्मपुत्रा नदी
•
चीनचे दुःखाश्रु: ह्वांग हो (पिवळी नदी).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (Kosi)
Explanation:
•
Kosi River:
•
Widely known as the 'Sorrow of Bihar' due to recurrent catastrophic monsoon floods and its notorious dynamic tendency to shift its river channel.
•
Over the past 250 years, the Kosi has migrated westward by more than 120 km, devastating agricultural lands and human habitations.
•
Origin: Formed by seven Himalayan streams (Saptakoshi) originating in Tibet and Nepal (including the Arun, Sun Kosi, and Tamur).
•
Confluence: Merges with the Ganga at Kursela in Katihar district, Bihar.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
'Sorrows' of rivers in geography:
•
Sorrow of Bihar: Kosi River
•
Sorrow of Bengal: Damodar River
•
Sorrow of Odisha: Mahanadi River
•
Sorrow of Assam: Brahmaputra River
•
Sorrow of China: Hwang Ho (Yellow River).