🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान Combine Group B Pre 2022 MEDIUM

कोणत्या शास्त्रज्ञाने देवी रोगावरील लसीचा शोध लावला?

EN Which scientist discovered small pox vaccine?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

लुई पाश्चर

Louis Pasteur

एडवर्ड जेनर

Edward Jenner

अलेक्झांडर फ्लेमिंग

Alexander Flaming

सेल्मन वॉक्समन

Selman Waksman

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (2) एडवर्ड जेनर (Edward Jenner)

स्पष्टीकरण:

देवीच्या रोगावरील (Smallpox) लसीचा शोध:

• एडवर्ड जेनर (Edward Jenner): ब्रिटीश डॉक्टर एडवर्ड जेनर यांनी 1796 मध्ये देवी रोगावरील जगातील पहिली लस शोधून काढली.

• शोधाचा संदर्भ: त्यांनी पाहिले की गोचीड/गोवर किंवा गोदेवी (Cowpox) झालेल्या गवळी महिलांना मानवी देवीचा (Smallpox) संसर्ग होत नाही. या निरीक्षणावरून त्यांनी गोदेवीच्या पुवाचा वापर करून मानवामध्ये देवीविरोधी प्रतिकारशक्ती निर्माण केली.

• या शोधामुळे जेनर यांना 'प्रतिकारशास्त्राचे जनक' (Father of Immunology) मानले जाते.

• इतर शास्त्रज्ञांचे योगदान:

• *लुई पाश्चर (Louis Pasteur):* रेबीज (लाळघोट्या) आणि ॲन्थ्रॅक्सवरील लस; पाश्चरायझेशन तंत्र.

• *अलेक्झांडर फ्लेमिंग (Alexander Fleming):* जगातील पहिले प्रतिजैविक पेनिसिलिनचा (1928) शोध.

• *सेल्मन वॉक्समन (Selman Waksman):* स्ट्रेप्टोमायसीन या प्रतिजैविकाचा शोध.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) 8 मे 1980 रोजी संपूर्ण पृथ्वीवरून देवी रोगाचे (Smallpox) 100% समूळ उच्चाटन झाल्याची ऐतिहासिक घोषणा केली.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) Edward Jenner

Explanation:

The historic discovery of immunization and the smallpox vaccine:

• Edward Jenner: English physician Edward Jenner developed the world's first successful vaccine in May 1796 against smallpox.

• Scientific Breakthrough: Jenner observed that milkmaids who contracted cowpox (a mild pustular disease) were immune to the deadly smallpox virus. He inoculated young James Phipps with material from cowpox pustules (variolae vaccinae), conferring complete immunity against subsequent smallpox exposure.

• This laid the foundation of vaccinology, earning Jenner the title 'Father of Immunology'.

• Contributions of other options:

• *Louis Pasteur:* Developed Rabies and Anthrax vaccines, disproved spontaneous generation.

• *Alexander Fleming:* Discovered the first antibiotic, Penicillin (1928).

• *Selman Waksman:* Discovered Streptomycin (first antibiotic effective against tuberculosis).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

On 8 May 1980, the World Health Assembly formally declared that Smallpox had been globally eradicated, making it the first human disease ever completely eliminated by vaccination.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) लुई पाश्चर (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) एडवर्ड जेनर (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** पर्याय (2) एडवर्ड जेनर (Edward Jenner)

⚠️ पर्याय (3) अलेक्झांडर फ्लेमिंग (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) सेल्मन वॉक्समन (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'मानवी आरोग्यशास्त्र, साथीचे रोग, लसीकरण व प्रतिबंध' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

जीवशास्त्र, मानवी आरोग्य व पोषण विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भौतिकशास्त्र व रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: मानवी आरोग्यशास्त्र, साथीचे रोग, लसीकरण व प्रतिबंध

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'मानवी आरोग्यशास्त्र, साथीचे रोग, लसीकरण व प्रतिबंध' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयांतर्गत 'मानवी आरोग्यशास्त्र, साथीचे रोग, लसीकरण व प्रतिबंध' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयातील 'मानवी आरोग्यशास्त्र, साथीचे रोग, लसीकरण व प्रतिबंध' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'एडवर्ड जेनर' हे असून ते 'मानवी आरोग्यशास्त्र, साथीचे रोग, लसीकरण व प्रतिबंध' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'मानवी आरोग्यशास्त्र, साथीचे रोग, लसीकरण व प्रतिबंध' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

कोणत्या शास्त्रज्ञाने देवी रोगावरील लसीचा शोध लावला?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन