'आम्ही गहू खातो' या वाक्यातून शब्द शक्तीचा कोणता अर्थ व्यक्त होतो ?
EN
Which semantic meaning of word power (Shabdashakti) is expressed through the sentence: 'We eat wheat' ('आम्ही गहू खातो')?
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (लक्ष्यार्थ)
सविस्तर विश्लेषण:
•
'आम्ही गहू खातो' या वाक्याचा शब्दशः अर्थ घेतला तर 'आम्ही अखंड कच्चे गव्हाचे दाणे चावून खातो' असा होतो. प्रत्यक्षात कोणीही कच्चा गहू खात नाही.
•
येथे मूळ वाच्यार्थाला बाधा निर्माण होते. त्यामुळे आपण गव्हाशी संबंधित असलेला 'गव्हाच्या पिठापासून तयार केलेली पोळी, चपाती किंवा अन्नपदार्थ खातो' हा दुसरा सुसंगत अर्थ घेतो.
•
मूळ अर्थाला बाधा आल्यावर जो दुसरा संबंधित अर्थ स्वीकारला जातो, त्या अर्थास लक्ष्यार्थ (Lakshyartha) म्हणतात आणि ही शक्ती लक्षणा (Lakshana) असते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
'मी शेक्सपिअर वाचला' $\rightarrow$ शेक्सपिअरची पुस्तके वाचली (लक्ष्यार्थ).
•
'आम्ही गहू/बाजरी खातो' $\rightarrow$ गव्हाचे/बाजरीचे अन्नपदार्थ खातो (लक्ष्यार्थ).
•
'तो समाजकंटक म्हणजे गावातील उंट आहे' $\rightarrow$ लक्ष्यार्थ.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (Lakshyartha (Indicated / Metaphorical))
Detailed Explanation:
•
If taken literally, 'We eat wheat' implies consuming raw, whole grains of wheat, which is practically contradictory to everyday sense.
•
Because the direct meaning (Vachyartha) is obstructed, we adopt the associated meaning: 'We eat rotis/food prepared from wheat flour'.
•
The secondary meaning arrived at due to obstruction of the literal sense is called Lakshyartha, generated by the power Lakshana.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
Classic examples of Lakshyartha:
•
'आम्ही गहू खातो' $\rightarrow$ We eat food prepared from wheat.
•
'मी कालिदास वाचला' $\rightarrow$ I read Kalidasa's literature.
पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) वाच्यार्थ (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) व्यंग्यार्थ (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) लक्ष्यार्थ (अचूक उत्तर):
योग्य उत्तर:** **पर्याय ३ (लक्ष्यार्थ)**
✗ पर्याय (4) भावार्थ (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)
'वृत्ते, छंद व काव्यरचना प्रकार' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०१
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०२
घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: वृत्ते, छंद व काव्यरचना प्रकार
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'वृत्ते, छंद व काव्यरचना प्रकार' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'वृत्ते, छंद व काव्यरचना प्रकार' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'वृत्ते, छंद व काव्यरचना प्रकार' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'लक्ष्यार्थ' हे असून ते 'वृत्ते, छंद व काव्यरचना प्रकार' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे?
expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'वृत्ते, छंद व काव्यरचना प्रकार' या घटकाची तयारी कशी करावी?
expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते?
expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.