कोणत्या समाजसुधारकाने विधवेशी विवाह केला?
EN
Which social reformer married a widow?
योग्य उत्तर: पर्याय ४ (महर्षी धोंडो केशव कर्वे)
सविस्तर विश्लेषण:
•
महर्षी धोंडो केशव कर्वे (१८५८–१९६२): अण्णासाहेब कर्वे हे महाराष्ट्रातील महनीय समाजसुधारक, शिक्षणतज्ज्ञ आणि विधवा विवाहाचे प्रत्यक्ष कृतीशील पुरस्कर्ते होते.
•
विधवेशी विवाह (१८९३): कर्वे यांच्या पहिल्या पत्नी राधाबाई यांचे १८९१ मध्ये निधन झाले होते. त्यांनी विधवा पुनर्विवाहाचा केवळ प्रचार न करता प्रत्यक्ष कृतीतून आदर्श घालून देण्याचे ठरवले.
•
आनंदीबाई (गोदूबाई) यांच्याशी विवाह: ११ मार्च १८९३ रोजी त्यांनी पंडिता रमाबाईंच्या शारदा सदनमध्ये शिकणाऱ्या गोदूबाई जोशी (पुनर्विवाहानंतर आनंदीबाई कर्वे) या बालविधवेशी विवाह केला. आनंदीबाई या फर्ग्युसन कॉलेजमधील कर्व्यांचे स्नेही नरहर बाळकृष्ण जोशी यांची कन्या व रँग्लर र. पु. परांजपे यांच्या भगिनी होत्या.
•
या विवाहानंतर सनातनी समाजाने महर्षी कर्वे आणि त्यांच्या कुटुंबावर तीव्र बहिष्कार टाकला होता; परंतु त्यांनी डगमगून न जाता विधवांच्या शिक्षणासाठी आणि पुनर्वसनासाठी हिंगणे (पुणे) येथे 'अनाथ बालिकाश्रम' (१८९६) स्थापन केला.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
महर्षी कर्वे यांनी १९१६ मध्ये पुण्यात जपानच्या महिला विद्यापीठाच्या धर्तीवर भारतातील पहिल्या महिला विद्यापीठाची (SNDT) स्थापना केली.
•
त्यांच्या १०० व्या वाढदिवशी (१९५८) भारत सरकारने त्यांना देशाचा सर्वोच्च नागरी सन्मान 'भारतरत्न' प्रदान केला. जिवंतपणी १०० व्या वर्षी भारतरत्न मिळवणारे ते पहिले समाजसुधारक होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 (Maharshi Dhondo Keshav Karve)
Detailed Analysis:
•
Maharshi Dhondo Keshav Karve (1858–1962): Endearingly called 'Annasaheb Karve', he was a monumental social reformer who championed women's education and widow remarriage through personal example.
•
Marriage to a Widow (1893): Following the demise of his first wife Radhabai in 1891, Karve resolved to marry a widow to practice what he preached.
•
Marriage with Godubai (Anandibai): On 11 March 1893, he married Godubai Joshi (renamed Anandibai Karve), a young child-widow educated at Pandita Ramabai's Sharada Sadan. She was the sister of Wrangler R. P. Paranjpye.
•
The orthodox society subjected Karve to a fierce social boycott, but undaunted, he established the *Hingne Anath Balikashram* (1896) to rehabilitate and educate destitute widows.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
In 1916, Karve founded India's first Women's University in Pune, later named SNDT Women's University, inspired by the Japan Women's University model.
•
On his 100th birthday in 1958, the Government of India conferred upon him the Bharat Ratna, making him the first centenarian recipient of India's highest civilian honor.