कोणती अंतराळ संस्था भारताला सौर मिशन आदित्य- एल 1 वर लक्ष ठेवण्यास मदत करते ?
EN
Which space agency helps India in tracking the Solar Mission Aditya - L1?
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण
योग्य उत्तर: पर्याय (2) ई एस ए (ESA)
सविस्तर स्पष्टीकरण:
•
आदित्य-एल 1 (Aditya-L1) सौर मोहीम आणि आंतरराष्ट्रीय सहकार्य:
•
भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेने (ISRO) 2 सप्टेंबर 2023 रोजी श्रीहरिकोटा येथून PSLV-C57 रॉकेटद्वारे भारताची पहिली अंतराळ सौर वेधशाळा 'आदित्य-एल 1' यशस्वीपणे प्रक्षेपित केली.
•
हे यान पृथ्वीपासून सुमारे 15 लाख किमी अंतरावर असलेल्या सूर्य-पृथ्वी लॅग्रेंजियन पॉइंट 1 (L1) भोवतीच्या हॅलो कक्षेत कार्यरत आहे.
•
ईएसएचे (ESA - युरोपियन स्पेस एजन्सी) सहकार्य:
•
पृथ्वीपासून 1.5 दशलक्ष किमी अंतरावर असलेल्या यानाला सतत ट्रॅक करण्यासाठी आणि इस्रोच्या स्वतःच्या 'इस्ट्रॅक' (ISTRAC) नेटवर्कव्यतिरिक्त अखंड संपर्कासाठी युरोपियन स्पेस एजन्सी (ESA) भारताला आपले जागतिक डीप स्पेस ट्रॅकिंग नेटवर्क (Deep Space Network) पुरवून महत्त्वपूर्ण ट्रॅकिंग आणि टेलिमेट्री सहाय्य करत आहे.
•
यामध्ये ऑस्ट्रेलियातील न्यू नॉर्सिया, स्पेनमधील सेब्रेरोस आणि अर्जेंटिनामधील मालारगुए येथील 35-मीटर व्यासाच्या अजस्त्र अँटेनांचा वापर होतो.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
आदित्य-एल 1 मोहिमेचे मुख्य पेलोड्स (एकूण 7):
1.
VELC: व्हिजिबल एमिशन लाइन कोरोनोग्राफ (मुख्य पेलोड - IIA बंगळुरूने विकसित).
2.
SUIT: सोलर अल्ट्राव्हायोलेट इमेजिंग टेलिस्कोप (IUCAA पुणेने विकसित).
3.
ASPEX: सोलर विंड पार्टिकल एक्सपेरिमेंट.
4.
PAPA: प्लाझ्मा अ‍ॅनालायझर पॅकेज.
5.
SoLEXS: लो एनर्जी एक्स-रे स्पेक्ट्रोमीटर.
6.
HEL1OS: हाय एनर्जी एक्स-रे स्पेक्ट्रोमीटर.
7.
मॅग्नेटोमीटर: आंतरग्रहीय चुंबकीय क्षेत्राचा अभ्यास.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) ESA
Detailed Explanation:
•
Tracking Support for ISRO's Aditya-L1 Mission:
•
Launched on September 2, 2023, aboard PSLV-C57 from Sriharikota, Aditya-L1 is India's dedicated solar observatory situated at the Sun-Earth Lagrangian Point 1 ($L_1$), roughly 1.5 million kilometers from Earth.
•
To maintain round-the-clock telemetry, tracking, and command (TTC) communication with the probe across Earth's rotation, ISRO partnered with the European Space Agency (ESA).
•
Under this bilateral cooperation framework, ESA deployed its high-precision Estrack Deep Space Network, providing ground station tracking coverage from its 35-meter deep-space antennas located at New Norcia (Australia), Cebreros (Spain), and Malargüe (Argentina).
•
NASA's DSN also supports deep space assets, but ESA provided primary designated tracking support for critical orbit-raising and Lagrange insertion maneuvers of Aditya-L1.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Primary Scientific Instruments aboard Aditya-L1 (7 Payloads):
•
VELC (Visible Emission Line Coronagraph): Indian Institute of Astrophysics (IIA), Bengaluru.
•
SUIT (Solar Ultraviolet Imaging Telescope): Inter-University Centre for Astronomy and Astrophysics (IUCAA), Pune.
•
Orbit: Halo orbit around the L1 Lagrangian Point, offering an unobstructed view of the Sun without eclipses.
पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) नासा (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) ई एस ए (अचूक उत्तर):
योग्य उत्तर: पर्याय (2) ई एस ए (ESA)**
⚠️ पर्याय (3) जेक्सा (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) रॉकॉसमॉस (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
🎯 घटक चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२२ (GS) पेपर-१ (दि. २१ ऑगस्ट, २०२२)
घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'ई एस ए' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे?
expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या घटकाची तयारी कशी करावी?
expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते?
expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.