कोळ्यांच्या संघर्षाबाबत कोणते विधान अयोग्य ठरेल?
EN
Which statement would be incorrect regarding the struggle of the Kolis?
योग्य उत्तर: पर्याय (४) वरील एकही नाही
सविस्तर विश्लेषण:
महाराष्ट्रातील सह्याद्रीच्या पर्वतरांगांमध्ये राहणाऱ्या कोळी जमातीने ब्रिटिश राजवटीविरोधात प्रदीर्घ सशस्त्र लढा दिला. पर्यायांचे विश्लेषण:
१.
विधान १ बरोबर आहे: कोळ्यांचे उठाव प्रामुख्याने तीन टप्प्यांत संघटित झाले:
•
पहिला टप्पा (१८२४-२५): रामजी भांगरे यांच्या नेतृत्वाखाली जुन्नर, ओतूर आणि नाशिक भागात उठाव.
•
दुसरा टप्पा (१८३९): भाऊ खरे आणि चिमणाजी जाधव यांच्या नेतृत्वाखाली कोळ्यांनी जुन्नरवर हल्ला करून पेशवाई पुन्हा स्थापन करण्याचा प्रयत्न केला.
•
तिसरा टप्पा (१८४४-१८४८): राघोजी भांगरे यांनी ब्रिटिश जुलूम आणि सावकारांविरुद्ध व्यापक बंड पुकारले.
२.
विधान २ बरोबर आहे: कोळी समाज प्रादेशिक व व्यावसायिक स्वरूपानुसार साधे कोळी, डोंगरी कोळी, सोन कोळी, महादेव कोळी, मल्हार कोळी अशा विविध उपजातींमध्ये विभागलेला होता.
३.
विधान ३ बरोबर आहे: डोंगरदऱ्या आणि गनिमी काव्याचा वापर करून कोळ्यांनी दशकाहून अधिक काळ ब्रिटिशांना जेरीस आणले; ब्रिटिश सैन्य अनेक वर्ष हा उठाव पूर्णपणे आटोक्यात आणू शकले नाही.
सर्व विधाने वस्तुस्थितीशी सुसंगत असल्याने 'वरील एकही नाही' हा पर्याय योग्य आहे.
---
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
राघोजी भांगरे: कोळ्यांचे थोर क्रांतिकारक राघोजी भांगरे यांना २ मे १८४८ रोजी ठाणे तुरुंगात ब्रिटिशांनी फाशी दिली.
•
उठावाचे मुख्य कारण: ब्रिटिश सैन्याने पारंपरिक वतने व किल्लेदारांचे अधिकार काढून घेणे आणि सावकारांचे शोषण हे कोळी उठावांचे मूळ कारण होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) None of the above
Detailed Analysis:
The Koli tribe inhabiting the Sahyadri hill ranges of Maharashtra waged a protracted armed struggle against British colonial rule and usurious moneylenders:
1.
Statement 1 is correct: The Koli rebellion erupted in three distinct phases:
•
First Phase (1824–25): Led by Ramji Bhangre across Junnar, Otur, and Nashik hill regions.
•
Second Phase (1839): Led by Bhau Khare and Chimnaji Jadhav, wherein Kolis raided Junnar attempting to overthrow British rule and restore the Peshwai.
•
Third Phase (1844–1848): Led by the legendary Raghoji Bhangre across Pune, Ahmednagar, and Nashik districts against moneylenders and British forces.
2.
Statement 2 is correct: The Koli community was categorized into various divisions and sub-castes including Mahadev Kolis, Son Kolis, Dongari Kolis, Malhar Kolis, and plain/ordinary Kolis.
3.
Statement 3 is correct: Leveraging guerrilla warfare in rugged Sahyadri terrains, the Koli insurgents repeatedly outmaneuvered British troops, and the British struggled for years before completely quelling the uprisings.
Since all the given statements are correct, 'None of the above' is the accurate choice.
---
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Raghoji Bhangre: Revolutionary Raghoji Bhangre was eventually captured and hanged by the British at Thane Central Prison on May 2, 1848.
•
Root Causes: Abolition of their hereditary policing and fort guard rights (vatans) by Mountstuart Elphinstone and harassment by Marwari moneylenders were the principal grievances.