आदिवासी उठावाविषयी कोणती विधाने चुकीची आहेत ? अ) 1818 मध्ये भिल्लांनी सातमाळ आणि अजंठा भागात उठाव केला. ब) कॅ. डुसार्टने भिल्लांचा प्रमुख शेख ढुल्ला यास पकडून कठोर शिक्षा केली. क) 1822 मध्ये हिरा नावाच्या भिल्लाच्या नेतृत्वाखाली उठाव सुरू झाले. ड) कॅ. जेल याने 1845 मध्ये भिल्लांचे बंड शमविण्याचा प्रयत्न केला. पर्यायी उत्तरे :
EN
Which statements are incorrect regarding tribal uprisings?
a) In 1818, the Bhils revolted in the Satmala and Ajanta region.
b) Capt. Dussault captured the Bhil leader Sheikh Dhulla and severely punished him.
c) In 1822, uprisings began under the leadership of a Bhil named Hira.
d) Capt. Gel attempted to quell the Bhil rebellion in 1845.
Alternative answers:
योग्य उत्तर पर्याय (४) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
विधान 'अ' बरोबर आहे: १८१८ मध्ये मराठेशाहीचा अस्त झाल्यानंतर खानदेश, सातमाळा आणि अजिंठा डोंगररांगांमध्ये भिल्ल जमातीने ब्रिटिश सत्तेविरुद्ध तीव्र सशस्त्र उठाव केला.
•
विधान 'ब' बरोबर आहे: कॅप्टन डुसार्ट (Capt. Dussault) याने भिल्लांचा आक्रमक नेता शेख ढुल्ला यास पकडून अत्यंत कठोर शिक्षा केली होती.
•
विधान 'क' बरोबर आहे: १८२२ मध्ये हिरा नावाच्या भिल्ल नायकाच्या नेतृत्वाखाली भिल्लांनी ब्रिटिशांच्या चौक्या आणि सावकारांवर हल्ले चढवले.
•
विधान 'ड' चुकीचे आहे: १८४५ च्या सुमारास भिल्लांचे बंड शमविण्यासाठी जेम्स आऊट्रम (James Outram) आणि कॅप्टन ओव्हन्स (Capt. Ovans) यांनी प्रयत्न केले होते; कॅप्टन जेल (Capt. Gel) हे विधान चुकीचे आहे.
•
त्यामुळे केवळ विधान 'ड' चुकीचे आहे (पर्याय ४).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
खानदेशात भिल्लांचा बंदोबस्त करण्यासाठी ब्रिटिशांनी 'भिल्ल कोर' (Bheel Corps) ची स्थापना केली होती, ज्याचे संघटन कॅप्टन जेम्स आऊट्रमने केले होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (4).
Explanation:
•
Statement (a) is correct: Following the collapse of the Maratha Empire in 1818, the Bhils of the Satmala, Ajanta, and Khandesh hill tracts launched widespread rebellions against East India Company rule.
•
Statement (b) is correct: Captain Dussault succeeded in capturing the formidable Bhil rebel chief Sheikh Dhulla, subjecting him to exemplary punishment.
•
Statement (c) is correct: In 1822, renewed uprisings erupted under the leadership of a Bhil chief named Hira.
•
Statement (d) is incorrect: The major pacification operations around 1845 were conducted under the agency of Captain James Outram, Major Ovans, and Lt. Graham; statement (d) naming Capt. Gel is historically erroneous.
•
Therefore, only statement (d) is incorrect (Option 4).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
To pacify the martial Bhils, Captain James Outram established the indigenous 'Khandesh Bheel Corps' in 1825, enlisting tribal youth into military service.