धोंडो केशव कर्वे यांच्याबाबत कोणती विधाने सत्य आहेत? अ) त्यांच्या प्रथम पत्नीच्या मृत्युनंतर त्यांनी एका 23 वर्षीय विधवेशी विवाह केला. ब) सामाजिक कार्याला वाहून घेतलेल्या व पैशाची अपेक्षा नसणाऱ्या कार्यकर्त्यांसाठी त्यांनी निष्काम कर्ममठ स्थापन केला. क) ते 1915 सालच्या राष्ट्रीय सामाजिक परिषदेचे अध्यक्ष होते. पर्यायी उत्तरे :
EN
Which statements regarding Dhondo Keshav Karve are true?
a) After his first wife's death, he married a 23-year-old widow.
b) He founded Nishkam Karma Math for workers dedicated to social work without expecting monetary gain.
c) He was president of the National Social Conference in 1915.
Alternative answers:
योग्य उत्तर: पर्याय ४ (सर्व विधाने सत्य आहेत.)
सविस्तर विश्लेषण:
•
महर्षी धोंडो केशव कर्वे (१८५८–१९६२):
•
विधान अ सत्य आहे: १८९१ मध्ये त्यांच्या पहिल्या पत्नी राधाबाई यांचे निधन झाल्यानंतर त्यांनी ११ मार्च १८९३ रोजी पंडिता रमाबाईंच्या शारदा सदनमध्ये शिकणाऱ्या २३ वर्षीय बालविधवा गोदूबाई जोशी (पुनर्विवाहानंतर आनंदीबाई कर्वे) यांच्याशी विवाह करून समाजात प्रत्यक्ष कृतीचा आदर्श उभा केला.
•
विधान ब सत्य आहे: महिलांच्या शिक्षणासाठी व सामाजिक उद्धारासाठी पैशाची अपेक्षा न बाळगता निष्काम वृत्तीने आयुष्य समर्पित करणाऱ्या कार्यकर्त्यांसाठी त्यांनी ४ नोव्हेंबर १९१० रोजी 'निष्काम कर्म मठ' ची स्थापना केली.
•
विधान क सत्य आहे: १९१५ मध्ये मुंबई येथे भरलेल्या 'राष्ट्रीय सामाजिक परिषदे'चे (National Social Conference) अध्यक्षस्थान महर्षी धोंडो केशव कर्वे यांनी भूषविले होते. याच अध्यक्षीय भाषणात त्यांनी जपानच्या धर्तीवर महिला विद्यापीठ स्थापण्याचा संकल्प जाहीर केला होता.
•
त्यामुळे सर्व विधाने (अ, ब आणि क) पूर्णपणे सत्य आहेत (पर्याय ४).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
राष्ट्रीय सामाजिक परिषदेतील संकल्पाची पूर्तता करत त्यांनी १९१६ मध्ये पुण्यात भारतातील पहिल्या महिला विद्यापीठाची (SNDT) स्थापना केली.
•
१९५८ मध्ये त्यांच्या जन्मशताब्दी वर्षात त्यांना 'भारतरत्न' सन्मान मिळाला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 (All statements are true.)
Detailed Analysis:
•
Maharshi Dhondo Keshav Karve (1858–1962):
•
Statement (a) is true: Following the death of his first wife Radhabai in 1891, he married a 23-year-old widow named Godubai Joshi (renamed Anandibai Karve) on 11 March 1893, setting a personal example of social reform.
•
Statement (b) is true: On 4 November 1910, he established the Nishkam Karma Math (Monastery of Selfless Action) to train dedicated workers who pledged to serve the cause of female education without personal financial ambitions.
•
Statement (c) is true: Karve presided over the National Social Conference held in Bombay in December 1915, where he famously outlined his blueprint for establishing an independent Women's University modeled on the Women's University of Japan.
•
Hence, all statements (a, b, and c) are historically true (Option 4).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Fulfilling his 1915 presidential pledge, Karve inaugurated the Women's University (SNDT) in Pune in 1916.
•
In 1958, he was honored with the Bharat Ratna on his 100th birthday.