🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

अर्थव्यवस्था व नियोजन Rajyaseva Mains 2022 MEDIUM

केंद्र सरकारने मूलभूत क्षेत्रामध्ये खाजगी भागीदारी होण्यासाठी कोणती पाऊले उचलली ? अ) सरकारने पायाभूत सुविधा वित्त कंपनीची स्थापना केली. ब) पायाभूत सुविधावर करण्यात आलेल्या खर्चावर कर सुट्टी देण्यात आली. क) पायाभूत सुविधाच्या विकासासाठी स्थापन झालेल्या कंपनीच्या लाभांशावर कर सुट देण्यात आली. ड) यापैकी नाही पर्यायी उत्तरे :

EN Which steps were taken for private participation in the infrastructure sector by the Central Government? (a) The Government set-up Infrastructure Development Finance Company. (b) The Government announced tax-holiday on the expenditure which was done on the infrastructure facilities. (c) Tax exemption was given on dividend of the companies which was set-up to develop infrastructure facilities. (d) None of these

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

फक्त ड विधान बरोबर आहे

Only (d) statement is correct

अ आणि ब विधाने बरोबर आहेत

(a) and (b) statements are correct

फक्त क विधान बरोबर आहे

Only (c) statement is correct

अ, ब आणि क विधाने बरोबर आहेत

(a), (b) and (c) statements are correct

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (4) अ, ब आणि क विधाने बरोबर आहेत.

स्पष्टीकरण:

• पायाभूत सुविधांमध्ये खाजगी गुंतवणुकीला प्रोत्साहन देण्यासाठी केंद्र सरकारची पावले:

• अ) IDFC ची स्थापना: सरकारने 1997 मध्ये पायाभूत सुविधा प्रकल्पांना दीर्घकालीन कर्ज आणि सल्ला सेवा देण्यासाठी 'इन्फ्रास्ट्रक्चर डेव्हलपमेंट फायनान्स कंपनी' (IDFC) ची स्थापना केली.

• ब) कर सुट्टी (Tax Holiday): आयकर कायद्याच्या कलम 80-IA अंतर्गत रस्ते, महामार्ग, बंदरे, विमानतळ आणि ऊर्जा प्रकल्पांमध्ये गुंतवणूक करणाऱ्या कंपन्यांना 10 वर्षांपर्यंत कर सुट्टी देण्यात आली.

• क) लाभांशावर कर सवलत: पायाभूत सुविधा प्रकल्पांमध्ये भांडवल गुंतवणाऱ्या वित्तसंस्थांना मिळणाऱ्या लाभांश (Dividend) आणि दीर्घकालीन भांडवली नफ्यावर कलम 10(23G) अंतर्गत आयकर सवलत देण्यात आली.

• त्यामुळे अ, ब आणि क ही तिन्ही पावले केंद्र सरकारने उचलली आहेत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

IDFC ची स्थापना 1997 मध्ये दीपक पारेख समितीच्या शिफारशीनुसार झाली होती. पायाभूत सुविधा क्षेत्राला चालना देण्यासाठी कलम 80-IA अंतर्गत कर सवलत दिली गेली.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) (a), (b) and (c) statements are correct.

Explanation:

• Policy Reforms to Catalyze Private Infrastructure Investment:

• (a) Establishment of IDFC: In 1997, the Government incorporated the Infrastructure Development Finance Company (IDFC) to serve as a specialized non-banking finance institution for infrastructure financing.

• (b) Tax Holiday: Section 80-IA of the Income Tax Act provided a 10-year consecutive tax holiday for enterprises developing, maintaining, and operating core infrastructure assets (highways, ports, power generation).

• (c) Dividend Tax Exemption: Under Section 10(23G), income by way of dividends, interest, and long-term capital gains earned from investments in infrastructure enterprises was granted income-tax exemption.

• Therefore, all three interventions (a, b, and c) were officially executed.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

IDFC was established in 1997 following the Rakesh Mohan Committee report. Section 80-IA of the Income Tax Act provided the tax holiday incentive for infrastructure.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) फक्त ड विधान बरोबर आहे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) अ आणि ब विधाने बरोबर आहेत (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) फक्त क विधान बरोबर आहे (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) अ, ब आणि क विधाने बरोबर आहेत (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** पर्याय (4) अ, ब आणि क विधाने बरोबर आहेत.

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'पायाभूत सुविधा विकास: ऊर्जा, वाहतूक व दळणवळण' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (पेपर २: अर्थशास्त्र व विज्ञान तंत्रज्ञान)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (GS-4: अर्थव्यवस्था व विज्ञान तंत्रज्ञान)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

अर्थव्यवस्था व नियोजन विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भारतीय अर्थव्यवस्था व नियोजन विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: पायाभूत सुविधा विकास: ऊर्जा, वाहतूक व दळणवळण

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'पायाभूत सुविधा विकास: ऊर्जा, वाहतूक व दळणवळण' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: अर्थव्यवस्था व नियोजन विषयांतर्गत 'पायाभूत सुविधा विकास: ऊर्जा, वाहतूक व दळणवळण' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: अर्थव्यवस्था व नियोजन विषयातील 'पायाभूत सुविधा विकास: ऊर्जा, वाहतूक व दळणवळण' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'अ, ब आणि क विधाने बरोबर आहेत' हे असून ते 'पायाभूत सुविधा विकास: ऊर्जा, वाहतूक व दळणवळण' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'पायाभूत सुविधा विकास: ऊर्जा, वाहतूक व दळणवळण' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन