कोंकणात कोणत्या प्रकारच्या वस्तीचे प्राबल्य आहे?
EN
Which type of settlement predominantly prevails in Konkan?
कोकणातील वस्त्यांचे स्वरूप:
•
कोकणची भौगोलिक रचना अत्यंत खडकाळ, डोंगर-उतारांची आणि खाड्या व नद्यांनी विभागलेली आहे.
•
भातशेतीचे विखुरलेले तुकडे आणि नारळी-सुपारीच्या बागा डोंगरउतारांवर व नद्यांच्या काठांवर पसरलेल्या असल्याने कोकणात घरे एकत्र नसून वाड्यांच्या स्वरूपात विखुरलेली आढळतात.
•
अशा वस्त्यांना 'विखुरलेल्या वस्त्या' (Dispersed / Scattered Settlements) असे म्हणतात.
त्यामुळे पर्याय १ (विखुरलेल्या) अचूक उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
कोकणात घरांच्या समूहाला 'वाडी' (उदा. ब्राह्मणवाडी, कुणबीवाडी, भंडारीवाडी) म्हटले जाते.
•
पठारी प्रदेशातील सुपीक नदीखोऱ्यांमध्ये 'केंद्रित/एकवटलेल्या' (Compact/Nucleated) वस्त्या आढळतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Characteristics of settlements in Konkan:
•
Konkan's rugged topography, fragmented terrain, narrow creek-indented coastline, and undulating hills shape its human habitation pattern.
•
Farmlands, paddy patches, and coconut-arecanut orchards are scattered across valleys and hill slopes, leading to scattered homesteads rather than large concentrated village cores.
•
Such settlement morphology is categorized as 'Dispersed / Scattered Settlements' (विखुरलेल्या वस्त्या).
Hence, Option 1 is the correct answer.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
In Konkan, dispersed clusters of homesteads are traditionally designated as 'Wadis' (e.g., Kunbiwadi, Bhandariwadi).
•
In contrast, fertile river valleys of the Deccan Plateau feature compact / nucleated settlements.