एखाद्या देशाच्या राष्ट्रीय उत्पन्नाची (National Income) अचूक गणना करताना खालीलपैकी कोणत्या बाबीचा समावेश केला जातो?
EN
While estimating the National Income of a country, the monetary value of which of the following items is officially included?
योग्य उत्तर पर्याय (१) चालू आर्थिक वर्षात उत्पादित अंतिम वस्तू व सेवांचे पैशातील मूल्य आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
राष्ट्रीय उत्पन्नाची मूलभूत व्याख्या: "एका आर्थिक वर्षात देशाच्या नागरिकांद्वारे उत्पादित सर्व अंतिम वस्तू आणि सेवांचे (Final Goods and Services) पैशातील एकूण मूल्य म्हणजे राष्ट्रीय उत्पन्न होय."
•
राष्ट्रीय उत्पन्नात कशाचा समावेश होत नाही?
१)
हस्तांतरित देणी (Transfer Payments - पर्याय २): वृद्धापकाळ निवृत्तीवेतन, शिष्यवृत्ती, बेकारी भत्ता या बदल्यात चालू वर्षात कोणतेही नवीन उत्पादन होत नसल्याने त्यांचा समावेश राष्ट्रीय उत्पन्नात होत नाही.
२)
जुन्या वस्तूंची विक्री (Second-hand goods - पर्याय ३): जुन्या वस्तू ज्या वर्षी पहिल्यांदा तयार झाल्या होत्या, त्याच वर्षाच्या राष्ट्रीय उत्पन्नात त्यांचे मूल्य मोजले गेलेले असते; चालू वर्षी त्यांची पुनर्विक्री केवळ मालकी हस्तांतरण असते (केवळ दलालाचे कमिशन मोजले जाते, मूळ वस्तूचे मूल्य नाही).
३)
वित्तीय मालमत्तेवरील भांडवली नफा (Capital Gains - पर्याय ४): शेअर्सच्या किमती वाढल्यामुळे होणारा नफा हा केवळ कागदी संपत्तीचे हस्तांतरण असतो, त्यामुळे नवीन भौतिक वस्तूंची निर्मिती होत नाही.
४)
मध्यमवर्ती वस्तू (Intermediate Goods): दुहेरी गणना (Double Counting) टाळण्यासाठी केवळ अंतिम वस्तूंचेच मूल्य मोजले जाते.
पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (१) अचूक: केवळ चालू वर्षातील अंतिम वस्तू व सेवांचे मूल्य राष्ट्रीय उत्पन्नात समाविष्ट केले जाते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
लक्षात ठेवा: सेवाभावी हेतूने कुटुंबात केलेली विनावेतन कामे (उदा. गृहिणीने घरातील कामासाठी दिलेली सेवा) आणि काळ्या पैशाचा अवैध व्यवहार राष्ट्रीय उत्पन्नात मोजला जात नाही.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (1) Monetary value of final goods and services produced during the current financial year.
Detailed Analysis:
•
Foundational Definition of National Income: The aggregate monetary market value of all final goods and services produced by the normal residents of a nation within a financial year.
•
What is strictly EXCLUDED from National Income accounting?
1)
Transfer Payments (Option 2): Old-age pensions, unemployment benefits, and student scholarships are unilateral transfer payments yielding zero current productive output.
2)
Resale of Second-Hand Goods (Option 3): The value was already recorded in the GDP of the year of original manufacture; secondary transactions merely transfer ownership (only the broker's facilitation commission on resale is counted, not the asset value).
3)
Pure Financial Transactions & Capital Gains (Option 4): Gains from stock market shares, debentures, and real estate appreciation represent paper wealth transfers without generating physical goods.
4)
Intermediate Goods: Excluded to eliminate the hazard of double counting (only value-added or final output is considered).
Distractor Analysis:
•
Option (1) is correct: Only newly produced final goods and services enter national product aggregates.
•
Options (2), (3), and (4) violate macroeconomic national accounting rules.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Non-marketed services performed out of love or duty (such as unpaid domestic work by homemakers) and illegal black economy transactions are excluded due to lack of market valuation mechanisms.