🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Dept PSI Mains 2021 MEDIUM

कलम 27, भारतीय पुरावा कायद्यान्वये, पंचनामा करताना, पुढील गोष्टीची आवश्यकता नसते :

EN While preparing a panchanama under Section 27 of the Indian Evidence Act, which of the following is NOT required?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

आरोपीकडून पोलीसांना मिळालेल्या माहितीवरून गुन्हयातील वापरलेले वस्तू/हत्यार/ पुरावा इ. शोधला गेला पाहिजे.

The article/weapon/evidence used in the crime must be discovered from information given by the accused

सदर पंचनामा करताना, न्यायदंडाधिकाऱ्यांची परवानगी आवश्यक असते.

Prior permission of the Judicial Magistrate is required while conducting the said panchanama

पोलीसांना माहिती देणारी व्यक्ती ही त्याच गुन्हयातील आरोपी हवी.

The person giving information to the police must be an accused in the crime

सदर व्यक्ती ही पोलीस अधिकारी रखवालीत हवी.

The person must be in police custody

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (२) सदर पंचनामा करताना, न्यायदंडाधिकाऱ्यांची परवानगी आवश्यक असते.

कायदेशीर विश्लेषण (भारतीय पुरावा कायदा, १८७२ - कलम २७):

• कलम २७ च्या अनिवार्य अटी:

१. माहिती देणारी व्यक्ती गुन्ह्यातील आरोपी असावी (पर्याय ३ आवश्यक).

२. ती व्यक्ती पोलीस अधिकाऱ्याच्या रखवालीत/कोठडीत असावी (पर्याय ४ आवश्यक).

३. आरोपीच्या माहितीनुसार गुन्ह्यातील वस्तू/पुरावा प्रत्यक्ष शोधला गेला पाहिजे (पर्याय १ आवश्यक).

• कोणत्या गोष्टीची आवश्यकता नसते?

• कलम २७ अन्वये शोध पंचनामा (मेमोरंडम पंचनामा) करताना न्यायदंडाधिकाऱ्यांची कोणतीही पूर्वपरवानगी आवश्यक नसते. तपास अधिकारी दोन स्वतंत्र पंचांसमक्ष थेट पंचनामा करू शकतात.

• म्हणून पर्याय (२) ही आवश्यकता नसलेली बाब आहे.

इतर पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय १, ३ आणि ४ या कलम २७ च्या कायदेशीर वैधतेसाठी अत्यंत आवश्यक अटी आहेत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: कलम २७ च्या पंचनाम्यासाठी न्यायदंडाधिकाऱ्यांच्या परवानगीची कोणतीही गरज नसते; तपास अधिकारी दोन स्वतंत्र पंचांसमक्ष (Panchas) हा पंचनामा करू शकतात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) Prior permission of the Judicial Magistrate is required while conducting the said panchanama

Legal Analysis (Indian Evidence Act, 1872 - Section 27):

• Statutory Prerequisites under Section 27:

1. The informant must be accused of an offence (Option 3 is required).

2. The informant must be in police custody (Option 4 is required).

3. A distinct physical fact/weapon/article must be discovered pursuant to the information (Option 1 is required).

• What is NOT required:

• There is absolutely no statutory requirement to obtain prior permission from a Judicial Magistrate to record the disclosure statement or draw a Section 27 recovery panchanama.

• Hence, Option (2) represents the non-essential/incorrect requirement.

Analysis of Other Options:

• Options (1), (3), and (4) are essential legal ingredients under Section 27.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: No Magisterial permission is needed to record a Section 27 disclosure statement or execute a recovery panchanama in the presence of two independent panchas.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) आरोपीकडून पोलीसांना मिळालेल्या माहितीवरून गुन्हयातील वापरलेले वस्तू/हत्यार/ पुरावा इ. शोधला गेला पाहिजे. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) सदर पंचनामा करताना, न्यायदंडाधिकाऱ्यांची परवानगी आवश्यक असते. (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (२) सदर पंचनामा करताना, न्यायदंडाधिकाऱ्यांची परवानगी आवश्यक असते.**[/gold]

⚠️ पर्याय (3) पोलीसांना माहिती देणारी व्यक्ती ही त्याच गुन्हयातील आरोपी हवी. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) सदर व्यक्ती ही पोलीस अधिकारी रखवालीत हवी. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'भारतीय पुरावा कायदा (Evidence Act / BSA)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: भारतीय पुरावा कायदा (Evidence Act / BSA)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'भारतीय पुरावा कायदा (Evidence Act / BSA)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'भारतीय पुरावा कायदा (Evidence Act / BSA)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'भारतीय पुरावा कायदा (Evidence Act / BSA)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'सदर पंचनामा करताना, न्यायदंडाधिकाऱ्यांची परवानगी आवश्यक असते.' हे असून ते 'भारतीय पुरावा कायदा (Evidence Act / BSA)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'भारतीय पुरावा कायदा (Evidence Act / BSA)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

कलम 27, भारतीय पुरावा कायद्यान्वये, पंचनामा करताना, पुढील गोष्टीची आवश्यकता नसते :

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन