राष्ट्रीय मानवी हक्क आयोगाचा अध्यक्ष व सदस्यांची निवड करणाऱ्या समितीत खालीलपैकी कोण असतात? अ) लोकसभेचा सभापती ब) राज्यसभेचा उपसभापती क) लोकसभेचे विरोधी पक्ष नेते ड) राज्यसभेचे विरोधी पक्षनेते इ) भारताचे गृहमंत्री ई) भारताचे पंतप्रधान च) समाज कल्याण मंत्री वरीलपैकी कोणती विधान/ने बरोबर आहे/त?
राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोग (NHRC) - निवड समिती सदस्य (कलम 4(1)):
मानवी हक्क संरक्षण कायदा, 1993 च्या कलम 4(1) नुसार अध्यक्षांची व सदस्यांची निवड करणाऱ्या उच्चाधिकार समितीत खालील 6 सदस्यांचा समावेश असतो:
(टीप: समाज कल्याण मंत्र्यांचा या समितीत समावेश नसतो).
म्हणून अ, ब, क, ड, इ, फ हे 6 सदस्य बरोबर आहेत (पर्याय 3).
समितीत लोकसभेचे सभापती आणि राज्यसभेचे उपसभापती असतात; राज्यसभेचे अध्यक्ष (उपराष्ट्रपती) या समितीत नसतात हे विशेष लक्षात ठेवावे.
National Human Rights Commission (NHRC) - Selection Committee Composition (Section 4(1)):
Under Section 4(1) of the Protection of Human Rights Act, 1993, the Chairperson and members of the NHRC are appointed on the recommendations of a 6-member committee comprising:
(The Minister of Social Welfare is NOT a member of this selection body).
Therefore, statements a, b, c, d, e, and f are correct (Option 3).
Crucial detail for exams: The Speaker of Lok Sabha is included, but for Rajya Sabha, it is the Deputy Chairman, not the Chairman (Vice President).