योग्य उत्तर पर्याय (१) म्हणजेच सी. आर. दास आणि मोतीलाल नेहरू आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
पर्याय (१) योग्य आहे: डिसेंबर १९२२ च्या गया अधिवेशनात कायदेमंडळ प्रवेशाचा ठराव फेटाळला गेल्यावर 'देशबंधू' चित्तरंजन दास यांनी काँग्रेस अध्यक्षपदाचा आणि मोतीलाल नेहरू यांनी सचिवपदाचा राजीनामा दिला. त्यांनी १ जानेवारी १९२३ रोजी अलाहाबाद (प्रयागराज) येथे 'काँग्रेस-खिलाफत स्वराज्य पक्ष' स्थापन केला. सी. आर. दास हे या पक्षाचे पहिले अध्यक्ष आणि मोतीलाल नेहरू हे सरचिटणीस बनले.
•
या नेत्यांना 'फेरवादी' किंवा 'परिवर्तनवादी' (Pro-Changers) म्हटले गेले, तर गांधीवादी धोरणावर ठाम राहणाऱ्यांना 'नाफेरवादी' (No-Changers - राजेंद्र प्रसाद, वल्लभभाई पटेल, सी. राजगोपालाचारी) म्हटले गेले.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय २: टिळकांचे निधन १ ऑगस्ट १९२० रोजीच झाले होते.
•
पर्याय ३: गांधीजी आणि आंबेडकर यांनी स्वतंत्रपणे सामाजिक-राजकीय लढा उभारला.
•
पर्याय ४: जवाहरलाल नेहरू हे तरुण समाजवादी विचारसरणीचे असून त्यांनी कौन्सिल प्रवेशाला विरोध केला होता (ते नाफेरवाद्यांसोबत होते).
स्वराज्य पक्षाचे मुख्य सूत्र: 'End or Mend the Councils' (कायदेमंडळे सुधारा किंवा उद्ध्वस्त करा). कायदेमंडळात प्रवेश करून सरकारच्या जनविरोधी धोरणांना सभागृहातच उघडे पाडणे हा त्यांचा उद्देश होता.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (1) i.e. C.R. Das and Motilal Nehru.
Detailed Analysis:
•
Option (1) is correct: Following the rejection of the council-entry resolution at the Gaya Congress in December 1922, Chittaranjan Das (resigning as Congress President) and Motilal Nehru (resigning as Secretary) founded the Congress-Khilafat Swarajya Party on January 1, 1923 at Allahabad. C.R. Das became its founding President and Motilal Nehru was appointed Secretary.
•
They were titled 'Pro-Changers', contrasting with orthodox Gandhian 'No-Changers' (Rajendra Prasad, Vallabhbhai Patel, C. Rajagopalachari, M.A. Ansari) who advocated sticking exclusively to constructive rural work.
Distractor Analysis:
•
Option 2: Tilak had passed away on August 1, 1920.
•
Option 3: Gandhi was incarcerated in Yerwada Jail at the time; Dr. Ambedkar focused on emancipating the Depressed Classes.
•
Option 4: Jawaharlal Nehru aligned ideologically with the No-Changers, opposing council politics.
The Swarajist creed: 'End or Mend the Councils'—wrecking the Montagu-Chelmsford constitution from within if the government failed to respond to the demand for self-determination.
