🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

1930 च्या ऐतिहासिक चटगाव शस्त्रागार हल्ल्याचे नियोजन करून 'इंडियन रिपब्लिकन आर्मी' (चटगाव शाखा) ची स्थापना खालीलपैकी कोणत्या महान क्रांतिकारकाने केली होती?

EN Who among the following great revolutionaries established the 'Indian Republican Army' (Chittagong Branch) and planned the historic Chittagong Armoury Raid in 1930?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

रासबिहारी बोस

Rash Behari Bose

चित्तरंजन दास

Chittaranjan Das

सुभाषचंद्र बोस

Subhash Chandra Bose

मास्तरदा सूर्य सेन

Masterda Surya Sen

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर मास्तरदा सूर्य सेन आहे.

सविस्तर माहिती:

• मास्तरदा सूर्य सेन हे बंगालमधील चटगाव येथील राष्ट्रीय शाळेत शिक्षक म्हणून कार्यरत होते, त्यामुळे त्यांना आदराने 'मास्तरदा' म्हटले जाई.

• त्यांनी आयर्लंडच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील 'आयरिश रिपब्लिकन आर्मी'च्या धर्तीवर 'इंडियन रिपब्लिकन आर्मी' (चटगाव शाखा) ची स्थापना केली.

• 18 एप्रिल 1930 रोजी सूर्य सेन यांच्या नेतृत्वाखाली गणेश घोष, अनंत सिंह, लोकनाथ बाळ, प्रीतीलता वड्डेदार आणि कल्पना दत्त या सहकाऱ्यांनी चटगावमधील दोन सरकारी शस्त्रागारांवर यशस्वी छापा घातला आणि तात्पुरते स्वतंत्र राष्ट्रीय सरकार घोषित केले.

• नंतर जलालाबाद टेकडीवर क्रांतिकारकांनी ब्रिटिश सैन्याशी शौर्याने लढा दिला. 1933 मध्ये सूर्य सेन यांना पकडण्यात आले आणि 12 जानेवारी 1934 रोजी त्यांना फाशी देण्यात आली.

इतर पर्यायांचे विश्लेषण:

• रासबिहारी बोस: यांनी 1915 च्या गदर उठावाचे भारतात नेतृत्व केले आणि पुढे जपानमध्ये 'इंडियन इंडिपेंडन्स लीग' व 'आझाद हिंद सेना' स्थापनेत महत्त्वाची भूमिका बजावली.

• चित्तरंजन दास: यांना 'देशबंधू' म्हणून ओळखले जाते; त्यांनी 1923 मध्ये स्वराज्य पक्षाची स्थापना केली.

• सुभाषचंद्र बोस: यांनी आझाद हिंद सेनेचे (INA) सर्वोच्च सेनापती म्हणून ऐतिहासिक लढा उभारला.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

चटगाव शस्त्रागार छापा (18 एप्रिल 1930) आणि सूर्य सेन यांच्या सहकारी महिला क्रांतिकारक: प्रीतीलता वड्डेदार (पहाडतळी युरोपियन क्लबवरील हल्ल्यात हुतात्मा) व कल्पना दत्त यांच्यावरील प्रश्न आयोगाने अनेकदा विचारले आहेत.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Masterda Surya Sen.

Detailed Information:

• Surya Sen was a prominent revolutionary and teacher in a national school in Chittagong, lovingly called 'Masterda'.

• Inspired by the Irish Republican Army, he formed the Indian Republican Army (Chittagong Branch).

• On 18 April 1930, under his leadership, revolutionaries including Ganesh Ghosh, Ananta Singh, Loknath Bal, Pritilata Waddedar, and Kalpana Datta raided the two government armouries in Chittagong, cut telegraph communications, and proclaimed a provisional revolutionary government.

• The revolutionaries fought bravely against British forces at Jalalabad Hill. Masterda was captured in 1933 and hanged on 12 January 1934.

Distractor Analysis:

• Rash Behari Bose: Orchestrated the 1915 Ghadar conspiracy in India and later established the Indian Independence League in Japan.

• Chittaranjan Das: Known as 'Deshbandhu', founder-president of the Swaraj Party (1923).

• Subhash Chandra Bose: Leader of the Forward Bloc and Supreme Commander of the Indian National Army (Azad Hind Fauj).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Masterda Surya Sen and his associates—especially women revolutionaries Pritilata Waddedar (who sacrificed her life in the Pahartali European Club raid) and Kalpana Datta—are critical focal points for MPSC Modern Indian History.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) रासबिहारी बोस (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) चित्तरंजन दास (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) सुभाषचंद्र बोस (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) मास्तरदा सूर्य सेन (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर **मास्तरदा सूर्य सेन** आहे.

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'स्वातंत्र्योत्तर भारत: संस्थानांचे विलीनीकरण व राष्ट्र उभारणी' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: स्वातंत्र्योत्तर भारत: संस्थानांचे विलीनीकरण व राष्ट्र उभारणी

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'स्वातंत्र्योत्तर भारत: संस्थानांचे विलीनीकरण व राष्ट्र उभारणी' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयांतर्गत 'स्वातंत्र्योत्तर भारत: संस्थानांचे विलीनीकरण व राष्ट्र उभारणी' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'स्वातंत्र्योत्तर भारत: संस्थानांचे विलीनीकरण व राष्ट्र उभारणी' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'मास्तरदा सूर्य सेन' हे असून ते 'स्वातंत्र्योत्तर भारत: संस्थानांचे विलीनीकरण व राष्ट्र उभारणी' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'स्वातंत्र्योत्तर भारत: संस्थानांचे विलीनीकरण व राष्ट्र उभारणी' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन