पुढील वाक्यात खाली दिलेल्या कोणाचे वर्णन केले आहे? स्कॉटीश मिशन शाळेत असताना मानव सर्वत्र समान असतो, हे तत्त्व शिकले होते. ख्रिश्चन मिशनऱ्यांच्या प्रभावामुळे त्यांना शिक्षणाचे, सामाजिक सुधारणांचे आणि जागतिक मानवतावादाचे महत्त्व कळले. त्यांनी विधवा पुनर्विवाहाला उघड-उघड पाठींबा दिला आणि स्त्री भ्रूण हत्येच्या प्रथेला विरोध केला.
EN
Who among the following is described in the statement below?
While studying at the Scottish Mission School, he learned the principle that human beings everywhere are equal. Under the influence of Christian missionaries, he understood the importance of education, social reforms, and universal humanism. He openly supported widow remarriage and opposed infanticide.
प्रश्नात दिलेले सर्व वर्णन थोर समाजसुधारक महात्मा ज्योतिराव फुले (Jyotiba Phule) यांचे आहे:
१.
स्कॉटिश मिशन शाळेतील शिक्षण: महात्मा फुल्यांनी पुण्यातील स्कॉटिश मिशन हायस्कूलमध्ये (Scottish Mission School) इंग्रजीचे उच्च शिक्षण घेतले. तेथे शिकत असताना मानवी हक्क, सर्व मानव जन्माने समान आहेत आणि समता ही निसर्गाची देणगी आहे हे थॉमस पेनच्या विचारांमधून ते शिकले.
२.
मानवतावादाची प्रेरणा: ख्रिश्चन मिशनऱ्यांच्या संपर्कातून त्यांना पाश्चात्त्य ज्ञान, विज्ञान, स्त्रीशिक्षण आणि सामाजिक सुधारणांचे महत्त्व कळले.
३.
विधवा पुनर्विवाह व बालहत्या प्रतिबंधक गृह: फुल्यांनी १८६४ मध्ये गोखले बागेत पहिला पुनर्विवाह घडवून आणला आणि १८६३ मध्ये स्वतःच्या घरात 'बालहत्या प्रतिबंधक गृह' सुरू करून गर्भवती विधवांना व त्यांच्या बालकांना संरक्षण दिले.
त्यामुळे अचूक उत्तर ज्योतिबा फुले (पर्याय ३) हे आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
महात्मा फुले यांचे शिक्षण: स्कॉटिश मिशन स्कूल, पुणे.
•
थॉमस पेन यांच्या 'राइट्स ऑफ मॅन' (Rights of Man) ग्रंथाचा त्यांच्यावर मोठा प्रभाव होता.
•
बालहत्या प्रतिबंधक गृह: १८६३.
•
सत्यशोधक समाजाची स्थापना: २४ सप्टेंबर १८७३.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The description given in the question refers to Mahatma Jyotirao Phule (Jyotiba Phule):
1.
Scottish Mission Schooling: Phule completed his English secondary education at the Scottish Mission School in Pune, where reading Thomas Paine's *Rights of Man* instilled in him the conviction of universal human equality.
2.
Humanist Awakening: Exposure to modern Western education broadened his humanitarian outlook, leading him to identify caste hierarchy and female subjection as twin evils.
3.
Pioneering Social Action: He actively championed widow remarriage (facilitating a remarriage in 1864) and established the historic Infanticide Prohibition Home (Balhatya Pratibandhak Griha) in 1863 to protect destitute pregnant widows and their infants.
Therefore, the person described is Jyotiba Phule (Option 3).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Mahatma Phule was educated at the Scottish Mission School, Pune.
•
Deeply influenced by Thomas Paine's *Rights of Man*.
•
Founded Balhatya Pratibandhak Griha in 1863 and Satyashodhak Samaj on 24 September 1873.