पुढीलपैकी कोणत्या व्यक्तीने/व्यक्तींनी सर्वप्रथम आर्थिक राष्ट्रवादाची तात्त्वीक भूमिका मांडली?
EN
Who among the following person(s) first formulated the theoretical foundation of economic nationalism?
योग्य उत्तर: पर्याय (१) दादाभाई नौरोजी फक्त
आर्थिक राष्ट्रवादाची तात्त्विक भूमिका (Economic Nationalism):
•
भारतामध्ये सर्वप्रथम ब्रिटिश साम्राज्यवादाचे आर्थिक विश्लेषण करून 'आर्थिक राष्ट्रवादाची' (Economic Nationalism) तात्त्विक भूमिका मांडण्याचे ऐतिहासिक श्रेय दादाभाई नौरोजी (Dadabhai Naoroji) यांना जाते.
•
त्यांनी २ मे १८६७ रोजी लंडन येथील 'ईस्ट इंडिया असोसिएशन'च्या बैठकीत 'इंग्लंड्स डेट टू इंडिया' (England's Debt to India) हा निबंध वाचून संपत्तीच्या निःसारणाचा (Drain of Wealth) सिद्धांत जगासमोर मांडला.
•
त्यांनी भारतीय गरिबीचे मूळ ब्रिटिशांच्या आर्थिक शोषणात कसे आहे हे आकडेवारीसह सिद्ध केले.
•
पुढे न्यायमूर्ती रानडे, जी. व्ही. जोशी आणि आर. सी. दत्त यांनी या सिद्धांताचा विस्तार केला, परंतु सर्वप्रथम ही तात्त्विक भूमिका मांडणारे विचारवंत दादाभाई नौरोजी हेच होते.
•
म्हणून योग्य उत्तर पर्याय (१) दादाभाई नौरोजी फक्त आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
दादाभाई नौरोजींचे निबंध व भाषणे:
•
'England's Debt to India' (१८६७)
•
'The Poverty of India' (१८७३)
•
'Poverty and Un-British Rule in India' (१९०१)
•
दादाभाई नौरोजी हे १८९२ मध्ये ब्रिटिश संसदेच्या 'हाऊस ऑफ कॉमन्स'वर निवडून आलेले पहिले आशियाई व्यक्ती होते (फिन्सबरी मतदारसंघातून लिबरल पार्टीतर्फे).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) Dadabhai Naoroji only
Formulation of Economic Nationalism:
•
Dadabhai Naoroji was the first Indian thinker to formulate the theoretical foundation of Indian Economic Nationalism.
•
On 2 May 1867, he presented his epochal paper titled *England's Debt to India* before the East India Association in London, inaugurating the 'Drain of Wealth' theory.
•
He demonstrated that India's pervasive poverty was not inherent or fatalistic, but structurally manufactured by the unilateral expropriation of its economic surplus by the colonial master.
•
While contemporaries like Justice M. G. Ranade, G. V. Joshi (Sarvajanik Kaka), and R. C. Dutt subsequently expanded on this, the pioneer of the theoretical foundation was Dadabhai Naoroji alone.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Dadabhai Naoroji presented his drain thesis across seminal papers: *England's Debt to India* (1867), *Commerce of India* (1871), and *Poverty and Un-British Rule in India* (1901).
•
In 1892, he became the first Indian/Asian elected to the British House of Commons (Central Finsbury, Liberal Party).