🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

१९०७ मधील भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या वादग्रस्त सुरत अधिवेशनाचे अध्यक्षस्थान खालीलपैकी कोणी भूषविले होते? (१) दादाभाई नौरोजी (२) बाळ गंगाधर टिळक (३) डॉ. रासबिहारी घोष (४) लाला लजपत राय

EN Who among the following presided over the historic 1907 Surat Session of the Indian National Congress? (1) Dadabhai Naoroji (2) Bal Gangadhar Tilak (3) Dr. Rash Behari Ghosh (4) Lala Lajpat Rai

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

दादाभाई नौरोजी

Dadabhai Naoroji

बाळ गंगाधर टिळक

Bal Gangadhar Tilak

डॉ. रासबिहारी घोष

Dr. Rash Behari Ghosh

लाला लजपत राय

Lala Lajpat Rai

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (३) म्हणजेच डॉ. रासबिहारी घोष आहे.

सविस्तर विश्लेषण:

• पर्याय (३) योग्य आहे: १९०७ च्या सुरत अधिवेशनाचे अध्यक्ष डॉ. रासबिहारी घोष (Dr. Rash Behari Ghosh) हे होते, जे मवाळ गटाचे ख्यातनाम कायदेतज्ज्ञ व नेते होते. जहाल गटाची मागणी लाला लजपत राय किंवा लोकमान्य टिळक यांना अध्यक्ष करण्याची होती. अखेर डॉ. घोष यांच्या अध्यक्षतेखाली अधिवेशन सुरू होताच प्रचंड गोंधळ उडाला आणि अधिवेशन तहकूब करावे लागले.

इतर पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय १ (दादाभाई नौरोजी): त्यांनी १९०६ च्या कलकत्ता अधिवेशनाचे अध्यक्षपद भूषवले होते, जिथे त्यांनी काँग्रेसच्या व्यासपीठावरून प्रथमच 'स्वराज्य' (Swaraj) हे उद्दिष्ट घोषित केले होते.

• पर्याय २ (बाळ गंगाधर टिळक): टिळक काँग्रेसचे अग्रगण्य नेते होते, परंतु ब्रिटिश सरकारच्या दडपशाही आणि मवाळांच्या विरोधामुळे त्यांना कधीही काँग्रेसचे राष्ट्रीय अध्यक्षपद मिळाले नाही.

• पर्याय ४ (लाला लजपत राय): सुरत अधिवेशनात जहालांनी त्यांचे नाव पुढे केले होते, परंतु पक्षातील ऐक्य टिकवण्यासाठी त्यांनी स्वतःहून माघार घेतली होती. पुढे सप्टेंबर १९२० मध्ये कलकत्ता येथे भरलेल्या काँग्रेसच्या विशेष अधिवेशनाचे ते अध्यक्ष झाले.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

रासबिहारी घोष विरुद्ध रासबिहारी बोस यांच्यातील फरक स्पष्ट ठेवा:

• डॉ. रासबिहारी घोष (Rash Behari Ghosh): मवाळ काँग्रेस नेते व कायदेतज्ज्ञ (१९०७ सुरत व १९०८ मद्रास अधिवेशनाचे अध्यक्ष).

• रासबिहारी बोस (Rash Behari Bose): थोर क्रांतिकारक, ज्यांनी १९१२ मध्ये लॉर्ड हार्डिंगवर बॉम्ब फेकला, गदर क्रांतीचे नेतृत्व केले आणि नंतर जपानमध्ये इंडियन इंडिपेंडन्स लीग व आझाद हिंद सेनेची पायाभरणी केली.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (3) i.e. Dr. Rash Behari Ghosh.

Detailed Analysis:

• Option (3) is correct: The 1907 Surat Session was presided over by the prominent Moderate leader and jurist Dr. Rash Behari Ghosh. Extremists wanted Lala Lajpat Rai to preside, but Rai stepped aside to prevent an overt factional rift. Moderate leaders nevertheless formally installed Dr. Ghosh, leading to severe clashes on the convention floor and an indefinite suspension of the proceedings.

Distractor Analysis:

• Option 1 (Dadabhai Naoroji): Presided over the 1906 Calcutta session where he averted a split and proclaimed 'Swaraj' as the national goal.

• Option 2 (Bal Gangadhar Tilak): Though one of the most prominent mass leaders of the Indian national movement, Tilak was never elected Congress President.

• Option 4 (Lala Lajpat Rai): Extremists proposed his name for Surat (1907), but he declined to preserve unity; he later presided over the historic Special Calcutta Session in September 1920 (which launched Non-Cooperation).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Do not confuse Dr. Rash Behari Ghosh with Rash Behari Bose:

• Dr. Rash Behari Ghosh: Moderate Congress stalwart, lawyer, and President of 1907 Surat & 1908 Madras sessions.

• Rash Behari Bose: Revolutionary mastermind of the 1912 Delhi-Lahore conspiracy against Viceroy Hardinge, coordinator of the 1915 Ghadar conspiracy, and founder of the Indian Independence League in Japan.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) दादाभाई नौरोजी (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) बाळ गंगाधर टिळक (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (3) डॉ. रासबिहारी घोष (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर **पर्याय (३) म्हणजेच डॉ. रासबिहारी घोष** आहे.

✗ पर्याय (4) लाला लजपत राय (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'चले जाव आंदोलन (१९४२), प्रांतिक सरकारे व स्वातंत्र्याकडे वाटचाल' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: चले जाव आंदोलन (१९४२), प्रांतिक सरकारे व स्वातंत्र्याकडे वाटचाल

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'चले जाव आंदोलन (१९४२), प्रांतिक सरकारे व स्वातंत्र्याकडे वाटचाल' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयांतर्गत 'चले जाव आंदोलन (१९४२), प्रांतिक सरकारे व स्वातंत्र्याकडे वाटचाल' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'चले जाव आंदोलन (१९४२), प्रांतिक सरकारे व स्वातंत्र्याकडे वाटचाल' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'डॉ. रासबिहारी घोष' हे असून ते 'चले जाव आंदोलन (१९४२), प्रांतिक सरकारे व स्वातंत्र्याकडे वाटचाल' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'चले जाव आंदोलन (१९४२), प्रांतिक सरकारे व स्वातंत्र्याकडे वाटचाल' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन