पंडित मोतीलाल नेहरू यांच्यासमवेत 'स्वराज पक्षाचे' (Swaraj Party) सह-संस्थापक आणि त्याचे पहिले अध्यक्ष असणारे प्रख्यात स्वातंत्र्यसैनिक खालीलपैकी कोण होते? (१) अंबिका चरण मजुमदार (२) 'देशबंधू' चित्तरंजन दास (३) डॉ. रासबिहारी घोष (४) भूपेंद्र नाथ बोस
EN
Who among the following prominent freedom fighters was the co-founder and the first President of the Swaraj Party alongside Pandit Motilal Nehru?
(1) Ambica Charan Mazumdar
(2) 'Deshbandhu' Chittaranjan Das
(3) Dr. Rash Behari Ghosh
(4) Bhupendra Nath Bose
योग्य उत्तर पर्याय (२) म्हणजेच चित्तरंजन दास आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
पर्याय (२) योग्य आहे: 'देशबंधू' चित्तरंजन दास (C.R. Das) हे बंगालमधील अग्रगण्य राष्ट्रवादी नेते आणि निष्णात कायदेतज्ज्ञ होते. त्यांनी मोतीलाल नेहरू यांच्यासह १ जानेवारी १९२३ रोजी स्वराज पक्षाची स्थापना केली आणि त्याचे पहिले अध्यक्ष बनले. त्यांनी १९०८ च्या अलिपूर बॉम्ब खटल्यात श्री अरबिंदो घोष यांचा यशस्वी बचाव करून देशव्यापी ख्याती मिळवली होती. सुभाषचंद्र बोस हे चित्तरंजन दास यांना आपले राजकीय गुरु मानत असत.
•
जून १९२५ मध्ये दार्जिलिंग येथे सी. आर. दास यांचे आकस्मिक निधन झाले, ज्यामुळे स्वराज पक्षाला प्रचंड मोठा धक्का बसला.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय १ (अंबिका चरण मजुमदार): काँग्रेसच्या ऐतिहासिक १९१६ च्या लखनौ अधिवेशनाचे अध्यक्ष.
•
पर्याय ३ (डॉ. रासबिहारी घोष): १९०७ च्या सुरत आणि १९०८ च्या मद्रास अधिवेशनाचे मवाळ अध्यक्ष.
•
पर्याय ४ (भूपेंद्र नाथ बोस): १९१४ च्या मद्रास काँग्रेस अधिवेशनाचे अध्यक्ष.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
सी. आर. दास यांच्याविषयी महत्त्वाचे तथ्य:
१.
'देशबंधू' (Friend of the Nation) ही उपाधी.
२.
'फॉरवर्ड' (Forward) या वृत्तपत्राची स्थापना.
३.
कलकत्ता महानगरपालिकेचे पहिले निर्वाचित महापौर (Mayor) - १९२४ (या वेळी सुभाषचंद्र बोस महापालिकेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी - CEO बनले होते).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (2) i.e. Chittaranjan Das.
Detailed Analysis:
•
Option (2) is correct: Chittaranjan Das, revered throughout India as 'Deshbandhu' (Friend of the Nation), was an illustrious legal luminary and mass leader from Bengal. He co-founded the Swaraj Party on January 1, 1923 alongside Motilal Nehru and served as its inaugural President. He shot to national fame when he defended Sri Aurobindo Ghosh in the historic 1908 Alipore Bomb Conspiracy Case. Netaji Subhash Chandra Bose revered C.R. Das as his political mentor.
•
C.R. Das passed away prematurely in Darjeeling in June 1925, an irreparable blow from which the Swaraj Party never fully recovered.
Distractor Analysis:
•
Option 1 (Ambica Charan Mazumdar): Presided over the historic 1916 Lucknow Session.
•
Option 3 (Dr. Rash Behari Ghosh): Presided over the Surat Session (1907) and Madras Session (1908).
•
Option 4 (Bhupendra Nath Bose): Presided over the 1914 Madras Session.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Key facts regarding C.R. Das:
•
Founded the nationalist daily *Forward*.
•
First elected Mayor of the Calcutta Corporation in 1924 (appointing Subhas Chandra Bose as Chief Executive Officer).
•
Sacrificed a lucrative legal practice during the Non-Cooperation Movement, earning the title 'Deshbandhu'.