अर्थव्यवस्था व नियोजन STI Mains 2015 MEDIUM

'विविध परिमाण दारिद्य निर्देशांक' हा खालीलपैकी कोणी मांडला?

EN Who among the following proposed 'Multidimensional Poverty Index'?
A
जागतिक बँक World Bank
✓
मानव विकास अहवाल 2010. Human Development Report 2010.
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
C
नियोजन मंडळ. Planning Board.
D
रिझर्व बँक ऑफ इंडिया. Reserve Bank of India.
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय २ (मानव विकास अहवाल 2010) आहे.

• बहुआयामी दारिद्र्य निर्देशांक (Multidimensional Poverty Index - MPI):
• संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम (UNDP) आणि ऑक्सफर्ड विद्यापीठाचा ऑक्सफर्ड पॉव्हर्टी अँड ह्युमन डेव्हलपमेंट इनिशिएटिव्ह (OPHI) यांनी संयुक्तपणे मानव विकास अहवाल २०१० (HDR 2010) मध्ये हा निर्देशांक प्रथम सादर केला.
• या अहवालाचे शीर्षक 'The Real Wealth of Nations: Pathways to Human Development' असे होते.
• MPI ने १९९७ पासून वापरल्या जाणाऱ्या मानवी दारिद्र्य निर्देशांकाची (HPI) जागा घेतली.
• MPI ची रचना:
• ३ परिमाणे: आरोग्य, शिक्षण आणि राहणीमानाचा दर्जा.
• १० उप-निर्देशांक (पोषण, बालमृत्यू, शालेय वर्षे, पटनोंदणी, वीज, पाणी, स्वच्छता, इंधन, घर, मालमत्ता).
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• MPI चे जनक संस्था: UNDP आणि OPHI (२०१०).
• अल्कायर-फॉस्टर पद्धत (Alkire-Foster Method) ही MPI ची गणितीय मोजमाप पद्धत आहे. सबीना अल्कायर आणि जेम्स फॉस्टर यांनी ही पद्धत विकसित केली.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Explanation:

The correct answer is Option 2 (Human Development Report 2010).

• Launch of the Multidimensional Poverty Index (MPI):
• The Multidimensional Poverty Index (MPI) was unveiled in the Human Development Report 2010 by the UNDP in partnership with the Oxford Poverty and Human Development Initiative (OPHI) at the University of Oxford.
• It replaced the previously used Human Poverty Index (HPI, in use since 1997).
• Core Structure of MPI:
• 3 Dimensions: Health, Education, Standard of Living.
• 10 Specific Indicators: Nutrition, Child Mortality, Years of Schooling, School Attendance, Cooking Fuel, Sanitation, Drinking Water, Electricity, Housing, and Assets.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

The global MPI methodology was created by economists Sabina Alkire and James Foster (the Alkire-Foster counting method).

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →