शेतकऱ्यांच्या उद्धारासाठी कार्यरत म्हणून खालीलपैकी कोणत्या समाजसुधारकाचा प्रथमतः उल्लेख केला जातो ?
EN
Who among the following social reformers is foremost mentioned as working for the upliftment of farmers?
योग्य उत्तर: पर्याय ४ (महात्मा ज्योतिराव फुले)
सविस्तर विश्लेषण:
•
शेतकऱ्यांचे आद्य नेते: आधुनिक भारतातील शेतकऱ्यांच्या आणि कष्टकऱ्यांच्या दुःखाला वाचा फोडणारे आणि त्यांच्या हक्कांसाठी लढणारे पहिले विचारवंत व समाजसुधारक म्हणून महात्मा ज्योतिराव फुले यांचा उल्लेख अग्रक्रमाने केला जातो.
•
शेतकऱ्यांचे प्रश्न मांडणारा विचारवंत:
•
१८८३ मध्ये त्यांनी 'शेतकऱ्यांचा आसूड' हा अजरामर ग्रंथ लिहून भारतीय शेतकऱ्यांच्या दारिद्र्याची, कर्जाच्या विळख्याची आणि शोषणाची पाळेमुळे उघडी केली.
•
त्यांनी शेतीसाठी आधुनिक तंत्रज्ञान, पाटबंधारे व धरणे, दर्जेदार बियाणे, शेतकी शाळा आणि जनावरांची पैदास सुधारण्याच्या शास्त्रीय योजना मांडल्या.
•
१८८० मध्ये जुन्नर (पुणे) येथे शेतकऱ्यांनी सावकारांविरुद्ध पुकारलेल्या खतफोडीच्या बंडाला (Deccan Riots) महात्मा फुले व सत्यशोधक समाजाने वैचारिक पाठबळ दिले.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
१८८८ मध्ये ब्रिटिश राजपुत्र ड्यूक ऑफ कॅनॉट यांच्या सत्कार समारंभास महात्मा फुले यांनी एका दारिद्र्यपीडित शेतकऱ्याच्या वेशात जाऊन शेतकऱ्यांचे दुःख थेट राजसत्तेच्या निदर्शनास आणले होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 (Mahatma Jyotirao Phule)
Detailed Analysis:
•
Foremost Champion of Peasantry: Mahatma Jyotirao Phule is acknowledged as the pioneering intellectual and social reformer of modern India to systematically articulate the grievances of the peasantry.
•
Agrarian Advocacy:
•
In his classic treatise 'Shetkaryacha Asud' (1883), Phule brilliantly dissected the agrarian crisis, illustrating how exploitative revenue policies, extortionate moneylenders, and priestly ritualism impoverished the cultivator.
•
He recommended concrete agricultural solutions: constructing canals and bunds, soil conservation, breeding healthy draft animals, and introducing agricultural colleges.
•
Supported peasant uprisings such as the Deccan Riots against ruthless local Sahukars (moneylenders).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
In 1888, Phule attended the royal banquet of the Duke of Connaught dressed in the coarse, tattered loincloth and turban of an Indian peasant to dramatize the destitution of India's peasantry.