स्वतंत्र भारताचे पहिले 'उपपंतप्रधान' (First Deputy Prime Minister) म्हणून खालीलपैकी कोणत्या महान नेत्याने कार्यभार सांभाळला होता?
EN
Who among the following visionary leaders served as the first 'Deputy Prime Minister' of independent India?
योग्य उत्तर: पर्याय (१) - सरदार वल्लभभाई पटेल.
विश्लेषण:
•
सरदार वल्लभभाई पटेल हे स्वतंत्र भारताचे पहिले उपपंतप्रधान तसेच पहिले गृह आणि माहिती व प्रसारण मंत्री होते (१५ ऑगस्ट १९४७ ते १५ डिसेंबर १९५०).
•
त्यांनी ५०० हून अधिक संस्थानांचे भारतीय संघराज्यात विलीनीकरण घडवून आणून भारताचे अखंड रूप घडवले, म्हणून त्यांना 'भारताचे लोहपुरुष' (Iron Man of India) म्हटले जाते.
•
'उपपंतप्रधान' हे पद संविधानात कुठेही नमूद केलेले नाही (Non-constitutional / Extra-constitutional post). हे केवळ एक राजकीय व सोयीचे पद असून त्यांना कॅबिनेट मंत्र्यांचेच अधिकार व वेतन असते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारताचे शेवटचे उपपंतप्रधान लालकृष्ण अडवाणी (२००२-२००४, अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या सरकारमध्ये) होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) - Sardar Vallabhbhai Patel.
Analysis:
•
Sardar Vallabhbhai Patel served as India's first Deputy Prime Minister and first Home Minister from 15th August 1947 until his death on 15th December 1950.
•
Widely revered as the 'Iron Man of India' and 'Bismarck of India' for integrating over 560 princely states.
•
The post of Deputy Prime Minister is an extra-constitutional political creation; it confers no special constitutional status beyond that of a Cabinet Minister.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The last person to serve as Deputy Prime Minister was L.K. Advani (2002-2004) under the Vajpayee administration.