सराव केंद्र ➔
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Group C Pre 2024 MEDIUM

'सत्यशोधक जलसा' या कलाप्रकाराशी पुढीलपैकी कोण संबंधित नव्हते?

EN Who among the following was NOT associated with the 'Satyashodhak Jalsa' art form?
✓
होनाजी बाळा Honaji Bala
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
B
भाऊराव पाटोळे Bhaurao Patole
C
रामचंद्र घाटगे Ramchandra Ghadge
D
जोतीराव फाळके Jotirao Phalke
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय १ [होनाजी बाळा]

सविस्तर स्पष्टीकरण:

• सत्यशोधक जलशाची सामाजिक पार्श्वभूमी: महात्मा जोतीराव फुले यांनी २४ सप्टेंबर १८७३ रोजी सत्यशोधक समाजाची स्थापना केली. विसाव्या शतकाच्या सुरुवातीस सत्यशोधक चळवळीला खेडोपाडी पोहोचवण्यासाठी जलशाचा वापर करण्यात आला.
• प्रमुख जलसाकार व त्यांची केंद्रे:
१. सातारा केंद्र: रामचंद्र घाडगे, जोतीराव फाळके, तात्याबा पाटील, कर्मवीर भाऊराव पाटील.
२. विदर्भ केंद्र: करजगावचे मोतीराम तुकाराम वानखेडे आणि अमरावतीचे शामराव सीताराम कुलट.
३. सोलापूर (मेदड): सोनोपंत रामचंद्र कुलकर्णी (एका ब्राह्मण गृहस्थाने चालवलेला सत्यशोधक जलसा).
४. कोल्हापूर: लक्ष्मण रामचंद्र भोसले, भाऊराव पाटोळे.
• होनाजी बाळांचा संदर्भ: होनाजी बाळा हे पेशवाईतील श्रृंगारिक लावणीचे शाहीर होते, त्यांचा समाजप्रबोधनपर सत्यशोधक जलशाशी संबंध नाही.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• सत्यशोधक जलसा: सामाजिक प्रबोधन, जातिनिर्मूलन व शेतकऱ्यांची जागृती करण्यासाठी निर्माण झालेला लोकनाट्य प्रकार.
• सत्यशोधक जलशाशी संबंधित व्यक्ती: भाऊराव पाटोळे, रामचंद्र घाडगे, जोतीराव फाळके, श्रीपती भालेराव, दत्तोबा पवार.
• असंबंधित व्यक्ती: होनाजी बाळा (पेशवेकालीन शाहीर).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 1 [Honaji Bala]

Detailed Explanation:

• Ideological Basis of Satyashodhak Jalsa: Established to bring Mahatma Jyotirao Phule's anti-caste, rationalist philosophy to non-literate rural audiences, the Satyashodhak Jalsa emerged after 1910 as an egalitarian cultural instrument.
• Regional Centers & Personalities:
1. Satara: Ramchandra Ghadge, Jotirao Phalke, Tatyaba Patil, Karmaveer Bhaurao Patil.
2. Vidarbha: Motiram Tukaram Wankhede (Karajgaon), Shamrao Sitaram Kulat (Amravati).
3. Solapur (Medad): Sonopant Ramchandra Kulkarni (a notable Brahmin reformer leading a Satyashodhak Jalsa).
4. Kolhapur & Ahmednagar: Bhaurao Patole, Laxman Ramchandra Bhosle.
• Why Honaji Bala is the Odd One: Honaji Bala was a 18th–19th century Peshwa-era court poet renowned for romantic Lavani compositions, completely unrelated to the non-Brahmin and Satyashodhak movement.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip
• Satyashodhak Jalsa: Educational folk theatre dedicated to eradication of caste, superstitions, and economic subjugation.
• Associated Personalities: Bhaurao Patole, Ramchandra Ghadge, Jotirao Phalke, Dattoba Pawar, Shripati Bhalerao.
• Unrelated Historical Figure: Honaji Bala (Peshwa-era Shahir).
जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →