महाराष्ट्र राज्य निवडणूक आयोगाच्या निर्मितीस कारणीभूत ठरलेल्या दोन घटनादुरुस्त्या कोणत्या ?
EN
Who among the following was the first Commissioner of the Maharashtra State Election Commission?
योग्य उत्तर: पर्याय १ (73 व 74 वी दुरुस्ती)
स्पष्टीकरण:
१.
७३ वी घटनादुरुस्ती कायदा, १९९२:
•
याद्वारे संविधानात भाग ९ आणि ११ वी अनुसूची जोडली गेली.
•
या दुरुस्तीतील कलम २४३ (K) द्वारे पंचायती राज संस्थांच्या (ग्रामपंचायत, पंचायत समिती, जिल्हा परिषद) निवडणुकांसाठी राज्य निवडणूक आयोगाची तरतूद करण्यात आली.
२.
७४ वी घटनादुरुस्ती कायदा, १९९२:
•
याद्वारे संविधानात भाग ९-A आणि १२ वी अनुसूची जोडली गेली.
•
यातील कलम २४३ (ZA) द्वारे शहरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या (नगरपालिका, महानगरपालिका) निवडणुकांची जबाबदारी राज्य निवडणूक आयोगाकडे सोपवण्यात आली.
३.
या दोन ऐतिहासिक दुरुस्त्यांमुळेच महाराष्ट्रात २६ एप्रिल १९९४ रोजी राज्य निवडणूक आयोगाची निर्मिती झाली.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
७३ वी घटनादुरुस्ती: कलम २४३ K (पंचायतीच्या निवडणुका)
•
७४ वी घटनादुरुस्ती: कलम २४३ ZA (नगरपालिकांच्या निवडणुका)
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (73rd and 74th Amendments)
Explanation:
1.
73rd Constitutional Amendment Act, 1992: Inserted Part IX (The Panchayats) into the Constitution. Article 243K mandated the creation of an independent State Election Commission for elections to rural local bodies.
2.
74th Constitutional Amendment Act, 1992: Inserted Part IX-A (The Municipalities). Article 243ZA entrusted the superintendence, direction, and control of urban local body elections to the same State Election Commission.
3.
Together, these two landmark amendments provided the constitutional foundation for creating the Maharashtra State Election Commission in April 1994.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
73rd Amendment: Article 243K (Panchayat elections)
•
74th Amendment: Article 243ZA (Municipal elections).