भारतात 'मिश्र अर्थव्यवस्थेचा' पुरस्कार कोणी केला?
EN
Who awarded 'Mixed Economy' in India?
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (पंडित जवाहरलाल नेहरू / Pandit Jawaharlal Nehru)
स्पष्टीकरण:
•
स्वतंत्र भारतात 'मिश्र अर्थव्यवस्थेचा' (Mixed Economy) पुरस्कार देशाचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी केला.
•
नेहरूंनी भांडवलशाहीतील वैयक्तिक स्वातंत्र्य आणि समाजवादातील सामाजिक न्याय यांचा समन्वय साधून मिश्र अर्थव्यवस्थेची संकल्पना मांडली.
•
या मॉडेलमध्ये सार्वजनिक क्षेत्र (Public Sector) हे मूलभूत व अवजड उद्योगांची जबाबदारी घेईल, तर खाजगी क्षेत्र (Private Sector) ग्राहक वस्तू व इतर क्षेत्रांत पूरक भूमिका पार पाडेल असे निश्चित करण्यात आले.
•
१९४८ आणि १९५६ च्या औद्योगिक धोरण ठरावांद्वारे मिश्र अर्थव्यवस्थेला अधिकृत संस्थात्मक रूप देण्यात आले.
त्यामुळे मिश्र अर्थव्यवस्थेचा पुरस्कार पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी केला.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
मिश्र अर्थव्यवस्था: सार्वजनिक व खाजगी क्षेत्राचे सहअस्तित्व.
•
पंडित नेहरूंचे आर्थिक प्रतिमान: लोकशाही समाजवाद + मिश्र अर्थव्यवस्था + नियोजन.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (Pandit Jawaharlal Nehru)
Explanation:
•
India's first Prime Minister, Pandit Jawaharlal Nehru, was the chief architect and champion of India's Mixed Economy framework.
•
Nehru sought a "middle path" synthesizing the political freedom of Western democratic capitalism with the planned equity of socialist economics.
•
Under this doctrine, the public sector was accorded the commanding heights in basic infrastructure, while private enterprise was fostered in consumer goods and agriculture.
•
The Industrial Policy Resolutions of 1948 and 1956 formally enshrined this mixed economic architecture.
Hence, the answer is Pandit Jawaharlal Nehru.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Mixed economy: Co-existence of public and private sectors guided by national planning, championed by Jawaharlal Nehru.