घटनात्मक पेच सोडविण्यासाठी शिमला येथे विविध पक्षांच्या प्रमुखांची परिषद कोणी बोलाविली?
EN
Who convened a conference of leaders of various political parties at Shimla to resolve the constitutional deadlock?
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (लॉर्ड वेव्हेल)
विश्लेषण:
•
वेव्हेल योजना व शिमला परिषद: दुसऱ्या महायुद्धाच्या शेवटी भारतातील राजकीय व घटनात्मक कोंडी फोडण्यासाठी व्हाईसरॉय लॉर्ड वेव्हेलने (Lord Wavell) जून १९४५ मध्ये 'वेव्हेल योजना' जाहीर केली.
•
शिमला परिषद (२५ जून ते १४ जुलै १९४५): या योजनेवर चर्चा करण्यासाठी वेव्हेलने शिमला येथे सर्व प्रमुख राजकीय पक्षांच्या नेत्यांची परिषद बोलावली.
•
प्रमुख तरतुदी: व्हाईसरॉय आणि सरसेनापती (Commander-in-Chief) वगळता कार्यकारी परिषदेतील सर्व सदस्य भारतीय असतील आणि यात सवर्ण हिंदू व मुस्लिमांना समान प्रतिनिधित्व (Parity) दिले जाईल.
•
अपयशाचे कारण: बॅरिस्टर जिनांनी असा हेका धरला की कार्यकारी परिषदेतील सर्व मुस्लिम सदस्य केवळ मुस्लिम लीगचेच असतील. काँग्रेसने मौलाना अबुल कलाम आझाद यांच्यासारख्या राष्ट्रीय मुस्लिम नेत्यांचा समावेश करण्याचा आग्रह धरल्याने ही परिषद निष्फळ ठरली.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
शिमला परिषदेत राष्ट्रीय काँग्रेसचे नेतृत्व काँग्रेस अध्यक्ष मौलाना अबुल कलाम आझाद यांनी केले होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (Lord Wavell)
Analysis:
•
Wavell Plan & Shimla Conference: To resolve the prolonged constitutional deadlock as World War II drew to a close, Viceroy Lord Wavell presented the Wavell Plan in June 1945.
•
Shimla Conference (June 25 – July 14, 1945): Lord Wavell convened a representative conference of 21 Indian political leaders at Shimla to deliberate on reconstituting the Governor-General's Executive Council.
•
Proposals: The Executive Council was to be entirely Indianized, except for the Viceroy and Commander-in-Chief, with balanced parity between caste Hindus and Muslims.
•
Reason for Breakdown: The conference collapsed due to M.A. Jinnah's intransigence; the Muslim League demanded that it alone possessed the exclusive prerogative to nominate all Muslim members, which the Congress, led by Congress President Maulana Abul Kalam Azad, legitimately refused to accept.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Maulana Abul Kalam Azad represented the Indian National Congress at the Shimla Conference of 1945 as its official president.