न्यायिक विज्ञान मधील "देवाणघेवाण सिद्धांत" कोणी मांडले ?
EN
Who formulated the 'Principle of Exchange' in Forensic Science?
योग्य उत्तर: पर्याय ४ (एडमंड लोकार्ड / Edmond Locard)
सविस्तर विश्लेषण:
•
न्यायवैज्ञानिक तपास तंत्राचा मूळ पाया असणारा "देवाणघेवाण सिद्धांत" (Locard's Exchange Principle) फ्रेंच शास्त्रज्ञ डॉ. एडमंड लोकार्ड (Dr. Edmond Locard) यांनी विसाव्या शतकाच्या सुरुवातीला मांडला.
•
सिद्धांत: *"कोणत्याही दोन वस्तूंमध्ये संपर्क आला की त्यांच्यामध्ये घटकांची देवाणघेवाण होतेच"* ("Every contact leaves a trace").
•
जेव्हा गुन्हेगार गुन्ह्याच्या ठिकाणी येतो, तेव्हा तो स्वतःकडील काही घटक (उदा. केस, कपड्याचे धागे, बोटांचे ठसे, डीएनए, चिखल) तेथे सोडतो आणि गुन्ह्याच्या ठिकाणचे काही घटक (उदा. धूळ, काचेचे तुकडे, रक्त) स्वतःसोबत घेऊन जातो.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
फॉरेन्सिक सायन्सचा देवाणघेवाण सिद्धांत: एडमंड लोकार्ड (Edmond Locard).
•
फॉरेन्सिक सायन्सचे जनक मानले जाणारे फ्रेंच संशोधक: डॉ. एडमंड लोकार्ड (त्यांना 'फ्रान्सचा शेरलॉक होम्स' म्हटले जाई).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 (Edmond Locard)
Detailed Explanation:
•
The Principle of Exchange was formulated by French criminologist Dr. Edmond Locard (1877–1966), often celebrated as the "Sherlock Holmes of France".
•
Locard's Exchange Principle states: "Every contact leaves a trace."
•
Whenever a perpetrator enters a crime scene, a mutual exchange of physical evidence occurs: the criminal leaves trace materials (fibers, hair, fingerprints, DNA) at the scene and takes away traces (dust, blood, soil) from the scene.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Foundational axiom of forensic trace evidence: Locard's Exchange Principle (*Every contact leaves a trace*).