🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास STI Mains 2018 MEDIUM

'इंडियन नॅशनल युनियन' ही संस्था कोणी व केव्हा स्थापन केली होती?

EN Who founded the organization 'Indian National Union' and when?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

ए. ओ. ह्यूम, 1884

A. O. Hume, 1884

दादाभाई नौरोजी, 1885

Dadabhai Naoroji, 1885

व्योमेशचंद्र बॅनर्जी, 1884

Womesh Chandra Bonnerjee, 1884

म. गो. रानडे, 1885

M. G. Ranade, 1885

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय १ [ए. ओ. ह्यूम, १८८४]

सविस्तर स्पष्टीकरण:

• 'इंडियन नॅशनल युनियन' (Indian National Union):

• निवृत्त ब्रिटीश सनदी अधिकारी ॲलन ऑक्टाव्हियन ह्यूम (A. O. Hume) यांनी १८८४ मध्ये 'इंडियन नॅशनल युनियन'ची स्थापना केली.

• पार्श्वभूमी व उद्देश:

• १८८३ मध्ये ह्यूम यांनी कलकत्ता विद्यापीठाच्या पदवीधरांना एक खुले पत्र लिहून देशाच्या उद्धारासाठी व स्वातंत्र्यासाठी एकत्र येण्याचे आवाहन केले होते ("५० निःस्वार्थी सुशिक्षित तरुण पुढे यावेत").

• त्यांनी भारतातील सुशिक्षित भारतीयांना एका अखिल भारतीय राजकीय व्यासपीठावर आणण्यासाठी १८८४ च्या मद्रास थिऑसॉफिकल परिषदेनंतर प्रमुख भारतीय नेत्यांशी चर्चा करून 'इंडियन नॅशनल युनियन' स्थापन केली.

• काँग्रेसमध्ये रूपांतर:

• या युनियननेच डिसेंबर १८८५ मध्ये पुण्यात देशातील प्रतिनिधींची परिषद बोलावली होती (जी कॉलऱ्यामुळे मुंबईत झाली).

• मुंबईतील पहिल्या अधिवेशनात दादाभाई नौरोजी यांच्या सूचनेवरून 'इंडियन नॅशनल युनियन'चे नाव बदलून 'इंडियन नॅशनल काँग्रेस' (भारतीय राष्ट्रीय महासभा) असे ठेवण्यात आले.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

• इंडियन नॅशनल युनियन संस्थापक: ए. ओ. ह्यूम (१८८४).

• 'काँग्रेस' नाव देण्याची सूचना करणारे: दादाभाई नौरोजी (अमेरिकेच्या काँग्रेसवरून प्रेरणा).

• काँग्रेसचे पहिले अधिवेशन: २८ डिसेंबर १८८५, मुंबई.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 1 [A. O. Hume, 1884]

Detailed Explanation:

• Foundation of the Indian National Union (1884):

• Established in 1884 by retired British civil servant Allan Octavian Hume (A. O. Hume).

• Evolutionary Process:

• In March 1883, Hume penned his famous open letter to the graduates of Calcutta University, urging 50 educated patriots to organize for national regeneration.

• In late 1884, following informal consultations with prominent leaders attending the Theosophical Convention in Madras, Hume formed the 'Indian National Union' to serve as a pan-Indian political coordinating body.

• Transition into the Indian National Congress:

• The Indian National Union issued the circular convening the maiden conference at Pune in December 1885 (later relocated to Bombay).

• At the opening session in Bombay, upon the suggestion of Dadabhai Naoroji (inspired by the North American usage of 'Congress' to denote an assembly of people), the name was officially changed from Indian National Union to Indian National Congress.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

• Founded By & Year: A. O. Hume, 1884.

• Name 'Congress' Suggested By: Dadabhai Naoroji.

• Direct Ancestor: Indian National Union was the direct precursor to the INC.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) ए. ओ. ह्यूम, 1884 (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** पर्याय १ [ए. ओ. ह्यूम, १८८४]

⚠️ पर्याय (2) दादाभाई नौरोजी, 1885 (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) व्योमेशचंद्र बॅनर्जी, 1884 (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) म. गो. रानडे, 1885 (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना व मवाळ कालखंड' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना व मवाळ कालखंड

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना व मवाळ कालखंड' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयांतर्गत 'भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना व मवाळ कालखंड' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना व मवाळ कालखंड' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'ए. ओ. ह्यूम, 1884' हे असून ते 'भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना व मवाळ कालखंड' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना व मवाळ कालखंड' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

'इंडियन नॅशनल युनियन' ही संस्था कोणी व केव्हा स्थापन केली होती?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन