ऑक्टोबर 1988 मध्ये ज्याचे जुन्या जनता पक्षात विलीनीकरण होऊन जनता दल अस्तित्वात आले तो 'जन मोर्चा' कोणी स्थापन केली होता?
EN
Who had founded the 'Jan Morcha', which merged with factions of the Janata Party in October 1988 to form the Janata Dal?
ऑक्टोबर १९८८ मध्ये ज्याचे जुन्या जनता पक्षात विलीनीकरण होऊन 'जनता दल' अस्तित्वात आले, तो 'जन मोर्चा' (Jan Morcha) हा राजकीय मंच विश्वनाथ प्रताप सिंग (व्ही. पी. सिंग) यांनी स्थापन केला होता:
१.
पार्श्वभूमी: राजीव गांधी यांच्या मंत्रिमंडळात संरक्षण व अर्थमंत्री असताना व्ही. पी. सिंग यांनी बोफोर्स तोफा खरेदीतील भ्रष्टाचार आणि व्हीपीएस (HDW) पाणबुडी व्यवहारातील दलाली उघडकीस आणली.
२.
जन मोर्चाची स्थापना: एप्रिल १९८७ मध्ये काँग्रेस पक्षातून राजीनामा दिल्यानंतर व्ही. पी. सिंग यांनी अरुण नेहरू, आरिफ मोहम्मद खान आणि व्ही. सी. शुक्ला यांच्यासमवेत २ ऑक्टोबर १९८७ रोजी 'जन मोर्चा' या राजकीय मंचाची स्थापना केली.
३.
जनता दलाची स्थापना: ११ ऑक्टोबर १९८८ रोजी जयप्रकाश नारायण यांच्या जयंतीदिनी बंगलोर येथे जन मोर्चा, जनता पक्ष, लोकदल आणि काँग्रेस (एस) यांचे एकत्रिकरण होऊन 'जनता दल' या नव्या राष्ट्रीय पक्षाची स्थापना झाली, ज्याचे अध्यक्ष व्ही. पी. सिंग झाले. पुढे १९८९ च्या निवडणुकीत राष्ट्रीय आघाडीचे (National Front) सरकार बनवून व्ही. पी. सिंग भारताचे पंतप्रधान झाले.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
जन मोर्चाचे संस्थापक: व्ही. पी. सिंग (१९८७).
•
जनता दलाची स्थापना: ११ ऑक्टोबर १९८८ (बंगलोर).
•
व्ही. पी. सिंग यांनी मंडल आयोगाच्या शिफारशी लागू करून OBC वर्गाला २७% आरक्षण दिले (ऑगस्ट १९९०).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The 'Jan Morcha' (People's Front), which merged with factions of the Janata Party and Lok Dal in October 1988 to form the Janata Dal, was founded by Vishwanath Pratap Singh (V. P. Singh):
1.
Background: While serving as Union Finance and Defence Minister in Rajiv Gandhi's cabinet, V. P. Singh initiated aggressive investigations into corporate tax evasion, HDW submarine commissions, and Bofors kickbacks, leading to his expulsion from Congress in 1987.
2.
Launch of Jan Morcha: In October 1987, V. P. Singh along with prominent dissidents like Arun Nehru, Arif Mohammad Khan, and V. C. Shukla founded the Jan Morcha as an anti-corruption political platform.
3.
Formation of Janata Dal: On 11 October 1988 (Jayaprakash Narayan's birth anniversary) in Bangalore, Jan Morcha merged with the Janata Party, Lok Dal, and Congress (S) to launch the Janata Dal, with V. P. Singh as its national President. In December 1989, V. P. Singh became India's 7th Prime Minister leading the National Front coalition.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Jan Morcha was founded in 1987 by V. P. Singh.
•
Janata Dal was formally formed in Bangalore on 11 October 1988.
•
Prime Minister V. P. Singh implemented the Mandal Commission recommendations in August 1990 granting 27% OBC reservations.