छावणी मंडळाची रचना, कार्ये व कार्यपद्धती निश्चित करण्याचा अधिकार कोणाला आहे?
EN
Who has the authority to determine the structure, functions, and procedure of Cantonment Boards?
उत्तर: पर्याय (४)
स्पष्टीकरण:
१.
भारतीय संविधानाच्या सातव्या अनुसूचीतील केंद्रीय सूचीतील प्रविष्टी ३ अन्वये छावणी मंडळांची निर्मिती, रचना, अधिकार, कार्ये आणि कार्यपद्धती निश्चित करण्याचा सर्वंकष अधिकार केंद्र सरकारला (Central Government / संसद) आहे.
२.
यासाठी संसदेने कटक मंडळ कायदा, २००६ (Cantonments Act, 2006) संमत केला असून संरक्षण मंत्रालयामार्फत (Ministry of Defence) केंद्र सरकार यावर नियम व उपविधी तयार करते.
३.
राज्य सरकार, महानगरपालिका किंवा जिल्हा परिषदेचा कटक मंडळाच्या रचनेवर किंवा नियंत्रणावर कोणताही अधिकार नसतो.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
कटक मंडळे ही केंद्र सरकारच्या संरक्षण मंत्रालयाच्या अखत्यारीतील स्वायत्त वैधानिक नागरी संस्था असतात. त्यांचे कायदे व नियम केंद्र शासनाद्वारेच निश्चित होतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: Option (4)
Explanation:
1.
Under Entry 3 of the Union List (Seventh Schedule of the Constitution), the plenary power to determine the constitution, composition, functions, and procedural framework of Cantonment Boards is vested exclusively in the Central Government (Union Parliament and Ministry of Defence).
2.
The operational legislation is the Cantonments Act, 2006, under which the Central Government frames rules, regulates taxation, and supervises administration.
3.
State governments and municipal corporations have no jurisdiction over cantonment governance.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Cantonment administration is a purely central subject under the Ministry of Defence, governed entirely by central statutes.