सराव केंद्र ➔
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Dept PSI Mains 2021 MEDIUM

ज्या जागेत चोरीचा माल, बनावट दस्तऐवज वगैर असल्याचा संशय आहे. त्या जागेची झडती घेण्याचा अधिकार कोणाला आहे ?

EN Who has the authority to search a place suspected of containing stolen property, forged documents, etc.? 1: Only Police Inspector 2: Any police officer including a Police Constable 3: Any police officer above the rank of a Police Constable 4: Only Police Sub-Inspector
A
फक्त पोलीस निरीक्षक Only Police Inspector
B
पोलीस शिपायासह कोणत्याही पोलीस अधिकाऱ्यास Any police officer including a Police Constable
✓
पोलीस शिपाई सोडून कोणत्याही वरच्या दर्जाच्या पोलीस अधिकाऱ्यास Any police officer above the rank of a Police Constable
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
D
फक्त पोलीस उपनिरीक्षक Only Police Sub-Inspector
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (३) पोलीस शिपाई सोडून कोणत्याही वरच्या दर्जाच्या पोलीस अधिकाऱ्यास

सविस्तर कायदेशीर विश्लेषण:

फौजदारी प्रक्रिया संहिता, १९७३ च्या कलम ९४ (तसेच BNSS, 2023 च्या कलम ९७) मधील तरतुदीनुसार:

१. कलम ९४ - चोरीचा माल, बनावट दस्तऐवज असलेली जागा तपासणे:
• जेव्हा दंडाधिकाऱ्यांना (DM, SDM किंवा प्रथम वर्ग न्यायदंडाधिकारी) अशी माहिती मिळते की एखाद्या जागेत चोरीचा माल, बनावट दस्तऐवज, खोटी नाणी किंवा बनावट मुद्रांक ठेवले आहेत, तेव्हा दंडाधिकारी अधिपत्राद्वारे (Search Warrant) अशी जागा शोधण्याचे अधिकार देऊ शकतात.
• कायद्यातील शब्दशः तरतूद अशी आहे की, हे अधिपत्र "पोलीस शिपायाच्या वरच्या दर्जाच्या कोणत्याही पोलीस अधिकाऱ्यास" (Any police officer above the rank of a constable) जारी केले जाते.
२. निष्कर्ष:
• पोलीस शिपायाला हा अधिकार नाही; तर पोलीस शिपायापेक्षा वरच्या दर्जाच्या (उदा. पोलीस नाईक, हवालदार, उपनिरीक्षक, निरीक्षक) कोणत्याही पोलीस अधिकाऱ्याला हा अधिकार असतो.
• म्हणून पर्याय (३) हे अचूक उत्तर आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: CrPC कलम ९४ (चोरीचा माल/बनावट दस्तऐवज शोध): दंडाधिकाऱ्यांचे झडती अधिपत्र हे पोलीस शिपायाच्या वरच्या दर्जाच्या (Above the rank of a constable) अधिकाऱ्याला दिले जाते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) Any police officer above the rank of a Police Constable

Detailed Legal Analysis:

Under Section 94 of the Code of Criminal Procedure, 1973 (Search of place suspected to contain stolen property, forged documents, etc.):

1. Statutory Designation:
• Section 94(1) provides that a District Magistrate, Sub-divisional Magistrate, or Magistrate of the first class may, by warrant, authorize "any police officer above the rank of a constable" to enter, search, and seize suspicious articles.
2. Conclusion:
• Police constables are statutorily excluded; the warrant can be directed to any officer holding a rank above constable.
• Therefore, Option (3) is correct.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Under CrPC Section 94, search warrants for stolen property or forged documents are addressed to any police officer above the rank of a constable.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →