पुढील विधानांत कोणाचे वर्णन केले आहे? अ) ते सरकारच्या न्यायालयीन सेवेत कर्मचारी होते. ब) ते ब्रिटीश शासनातील दोषांबद्दल अतिशय परखडपणे बोलत. क) त्यांनी ब्रिटीशांना या शब्दात ताकीद दिली --- “जर तुम्ही आमच्या इच्छेविरूद्ध एखादा कायदा आमच्यावर लादण्याचा प्रयत्न केलात तर आम्ही एक होऊन तुम्हांला परत जाण्यास सांगू.” पर्यायी उत्तरे :
EN
Who is described in the following statements?
a) He was an employee in the government's judicial service.
b) He spoke very boldly about the flaws in British governance.
c) He warned the British in these words: “If you attempt to impose a law on us against our will, we will unite and ask you to go back.”
Alternative answers:
योग्य उत्तर: पर्याय १ (लोकहितवादी)
सविस्तर विश्लेषण:
•
लोकहितवादी गोपाळ हरी देशमुख (१८२३–१८९२):
•
अ) न्यायालयीन सेवेत: लोकहितवादी हे ब्रिटिश सरकारच्या न्याय खात्यात मुन्सिफ, सब-जज्ज (उप-न्यायाधीश) आणि अहमदाबाद येथे अतिरिक्त सत्र न्यायाधीश (न्यायमूर्ती) पदावर कार्यरत होते.
•
ब) परखड विचार: सरकारी सेवेत नोकरीवर असतानाही त्यांनी ब्रिटिशांच्या अन्यायकारक धोरणांवर आणि शोषणावर अत्यंत निर्भीडपणे कोरडे ओढले.
•
क) ब्रिटिशांना ऐतिहासिक इशारा: लोकहितवादींनी १८४८ ते १८५० दरम्यान 'प्रभाकर' मधील आपल्या प्रसिद्ध 'शतपत्रां'मध्ये (Shatapatre) ब्रिटिशांना असा स्पष्ट इशारा दिला होता: *"जर तुम्ही आमच्या इच्छेविरुद्ध एखादा कायदा आमच्यावर लादण्याचा प्रयत्न केलात, तर आम्ही सर्व भारतीय एक होऊन तुम्हांला परत जाण्यास (आपल्या देशात निघून जाण्यास) सांगू. ज्याप्रमाणे अमेरिकनांनी इंग्रजांना हाकलून लावले, तसेच भारतीयही एक दिवस इंग्रजांना देशाबाहेर घालवतील."*
•
हे अत्यंत क्रांतिकारक विचार लोकहितवादी गोपाळ हरी देशमुख यांचे आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
लोकहितवादींनी 'प्रभाकर' साप्ताहिकात एकूण १०८ शतपत्रे लिहिली.
•
त्यांनी 'लक्ष्मीज्ञान' (१८४९), 'हिंदुस्थानचा इतिहास', 'स्वाध्याय' हे ग्रंथ लिहिले.
•
त्यांना ब्रिटिश सरकारने 'रावबहादूर' ही पदवी दिली होती.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (Lokhitwadi)
Detailed Analysis:
•
Lokhitwadi Gopal Hari Deshmukh (1823–1892):
•
(a) In Judicial Service: Served in the colonial judiciary as Munsif, Sub-Judge, and Sessions Judge across Maharashtra and Ahmedabad.
•
(b) Fearless Critic: Despite holding a high government judicial office, he wrote scathingly against British bureaucratic arrogance, economic drain, and colonial despotism.
•
(c) Warning to the British: In his immortal *Shatapatre* (published in *Prabhakar* between 1848 and 1850), he prophetically warned the British: *“If you attempt to impose laws upon us against our national will, we will unite as one people and tell you to go back! Just as Americans expelled the British, a united India will one day drive you out of this land.”*
•
All statements uniquely describe Lokhitwadi Gopal Hari Deshmukh.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Lokhitwadi's 108 open letters (*Shatapatre*) formed the cornerstone of rationalist socio-political journalism in Maharashtra.
•
He authored *Laxmi Gyan* (1849), introducing modern economic concepts in Marathi.
•
The government decorated him with the titles 'Rao Bahadur' and Justice of the Peace (JP).