'दारिद्र्य निर्मूलन' (Garibi Hatao) आणि 'स्वावलंबन' या दोन प्रमुख उद्दिष्टांवर आधारित भारताच्या पाचव्या पंचवार्षिक योजनेचा (१९७४-१९७९) अंतिम मसुदा व आराखडा खालीलपैकी कोणाद्वारे तयार करण्यात आला होता?
EN
Who prepared and formulated the official technical blueprint/model for India's Fifth Five-Year Plan (1974–1979) focused on 'Garibi Hatao' and self-reliance?
योग्य उत्तर डी. डी. धर (D. D. Dhar) (पर्याय २) आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
1.
डी. डी. धर आणि पाचवी योजना:
•
पाचव्या पंचवार्षिक योजनेचा (१९७४-१९७८) मसुदा तत्कालीन नियोजनमंत्री दुर्गा प्रसाद धर (D. D. Dhar) यांनी तयार केला होता.
•
त्यामुळे या योजनेच्या प्रतिमानाला 'डी. डी. धर मॉडेल' म्हटले जाते.
•
या योजनेची दोन प्रमुख ध्येये होती: १) गरिबी हटाव (दारिद्र्य निर्मूलन) आणि २) स्वावलंबन (Self-reliance).
•
याच योजनेदरम्यान पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांनी १ जुलै १९७५ रोजी प्रसिद्ध '२० कलमी कार्यक्रम' (20-Point Programme) जाहीर केला होता.
2.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
डी. आर. गाडगीळ: चौथ्या योजनेचे उपाध्यक्ष (गाडगीळ फॉर्म्युला).
•
पी. सी. महालनोबिस: दुसऱ्या योजनेचे मॉडेल.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
पाचवी योजना मॉडेल: डी. डी. धर प्रतिमान.
•
२० कलमी कार्यक्रम: १ जुलै १९७५ (पाचवी योजना).
•
किमान गरजा कार्यक्रम (MNP): पाचवी योजना (१९७४).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is D. D. Dhar (Option 2).
Detailed Analysis:
1.
D. D. Dhar Model:
•
Formulated by Union Minister for Planning Durga Prasad Dhar (D. D. Dhar).
•
Structured to achieve twin macro goals: Eradication of Poverty ('Garibi Hatao') and Attainment of Economic Self-Reliance.
•
Launched the Minimum Needs Programme (MNP) in 1974 and the landmark Twenty-Point Programme on July 1, 1975.
2.
Distractor Analysis:
•
Prof. D. R. Gadgil designed the Fourth Plan blueprint (Gadgil Formula).
•
P. C. Mahalanobis designed the Second Plan capital-goods model.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Fifth Plan Architect: D. D. Dhar Model.
•
Twenty Point Programme launched: July 1, 1975.
•
Minimum Needs Programme (MNP): Fifth Plan (1974).