इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Rajyaseva Mains 2024 MEDIUM

महात्मा गांधीजीना “सदागृह" हा शब्द कोणी सुचविला नंतर महात्मा गांधीजीनी सदागृह ऐवजी “सत्यागृह" असा शब्द बनविला ?

EN Who suggested the word "Sadagraha" to Mahatma Gandhi, from which Gandhiji later coined the word "Satyagraha"?
A
हिरालाल गांधी Hiralal Gandhi
B
मनिलाल गांधी Manilal Gandhi
✓
मगनलाल गांधी Maganlal Gandhi
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
D
श्री. वालजी देसाई Shri Valji Desai
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: (3) मगनलाल गांधी (Maganlal Gandhi)

सविस्तर स्पष्टीकरण:

• 'सत्याग्रह' शब्दाचा उगम:
• दक्षिण आफ्रिकेत ब्रिटिश व बोअर सरकारच्या अन्यायी आशियाई कायद्यांविरुद्ध सुरू केलेल्या अहिंसक लढ्यासाठी गांधीजींनी 'इंडियन ओपिनियन' (Indian Opinion) या वृत्तपत्रात एक स्पर्धा घेऊन योग्य भारतीय नाव सुचविण्याचे आवाहन केले होते.
• या स्पर्धेत गांधीजींचे पुतणे मगनलाल गांधी यांनी 'सदाग्रह' (Sadagraha - सत्यासाठी निष्ठा/चांगल्यासाठी आग्रह) हा शब्द सुचवला आणि त्यांना बक्षीस मिळाले.
• गांधीजींनी घडवलेला बदल:
• महात्मा गांधींना हा शब्द आवडला, परंतु त्याला अधिक व्यापक व तात्त्विक स्वरूप देण्यासाठी त्यांनी 'सदाग्रह' मधील 'सद्' ऐवजी 'सत्य' हा शब्द जोडून 'सत्याग्रह' (Satyagraha = सत्य + आग्रह: सत्याचा अढळ आग्रह धरून अन्यायविरोधात अहिंसक प्रतिकार) हा अमर शब्द तयार केला.
• मगनलाल गांधी हे गांधीजींच्या साबरमती आश्रमाचे व्यवस्थापक व खंबीर आधारस्तंभ होते.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• मूळ सुचवलेला शब्द: 'सदाग्रह' (मगनलाल गांधी).
• अंतिम शब्द: 'सत्याग्रह' (महात्मा गांधींनी सुधारित केला).
• वृत्तपत्र: इंडियन ओपिनियन (दक्षिण आफ्रिका).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: (3) Maganlal Gandhi

Detailed Explanation:

• Genesis of the Word 'Satyagraha':
• During the civil resistance struggle in South Africa, Gandhi felt the English term 'Passive Resistance' was inadequate and lacked spiritual resonance. He invited suggestions through a competition in his journal *Indian Opinion*.
• His nephew, Maganlal Gandhi, submitted the word 'Sadagraha' (*Sat* = good/true, *Agraha* = firmness), winning the nominal prize.
• Gandhi's Refinement:
• To make the concept fully reflect adherence to Truth and Non-violence, Gandhi modified 'Sadagraha' to 'Satyagraha' (Firmness in Truth / Truth-Force).
• Maganlal Gandhi later served as the devoted manager of Sabarmati Ashram.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip
• Originator of 'Sadagraha': Maganlal Gandhi.
• Modified to 'Satyagraha': Mahatma Gandhi.
• Medium: *Indian Opinion* newspaper, South Africa.
जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →