इ.स. 1615 ते 1618/19 या काळात इंग्लंडचा राजा जेम्स पहिला याचा अधिकृत राजदूत म्हणून मुघल सम्राट जहाँगीर याच्या दरबारात राहून संपूर्ण मुघल साम्राज्यात इंग्रजांना वखारी स्थापन करण्याचे व्यापक व्यापारी अधिकार व फर्माने मिळवणारा ब्रिटीश मुत्सद्दी कोण होता?
EN
Who was the British diplomat who stayed at the court of Mughal Emperor Jahangir from 1615 to 1618/19 as the official ambassador of King James I and secured extensive commercial privileges and farmans to establish factories across the Mughal Empire?
योग्य उत्तर सर थॉमस रो आहे.
सविस्तर माहिती:
•
सर थॉमस रो (Sir Thomas Roe): इंग्लंडचा राजा जेम्स पहिला याचा अधिकृत राजदूत (Ambassador) म्हणून सर थॉमस रो सप्टेंबर 1615 मध्ये सुरत येथे आला आणि जानेवारी 1616 मध्ये अजमेर येथे त्याने मुघल सम्राट जहाँगीरची भेट घेतली.
•
तो 1615 ते 1618/19 पर्यंत मुघल दरबारात राहिला.
•
आपल्या मुत्सद्देगिरीने आणि संभाषणाने त्याने जहाँगीरचा विश्वास संपादन केला आणि मुघल साम्राज्यात आग्रा, अहमदाबाद आणि भडोच येथे ईस्ट इंडिया कंपनीला व्यापारी वखारी स्थापन करण्याची आणि संरक्षणाची अधिकृत फर्माने मिळवली.
•
त्याने लिहिलेली रोजनिशी ('The Embassy of Sir Thomas Roe to the Court of the Great Mogul') ही मुघल इतिहासाचा एक अत्यंत मौल्यवान समकालीन दस्तऐवज आहे.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
कॅप्टन विल्यम हॉकिन्स: 1608 मध्ये जेम्स पहिल्याचे पत्र घेऊन जहाँगीरच्या दरबारात आला होता; जहाँगीरने त्याला 400 ची मनसब आणि 'इंग्लिश खान' ही पदवी दिली, परंतु पोर्तुगीजांच्या विरोधामुळे त्याला स्थायी वखारीचे फर्मान मिळवता आले नाही.
•
जॉन मिल्डेनहॉल: 1599 मध्ये अकबराच्या काळात भारतात आलेला पहिला इंग्रज प्रवासी (जमिनी मार्गाने).
•
रॉबर्ट क्लाईव्ह: 18 व्या शतकात प्लासीच्या लढाईचा (1757) नायक आणि बंगालचा गव्हर्नर.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
जहाँगीरच्या दरबारात आलेले दोन इंग्रज अधिकारी: 1) कॅप्टन हॉकिन्स (1608-1611, खाजगी प्रतिनिधी) ➔ 2) सर थॉमस रो (1615-1619, राजा जेम्स पहिला यांचा अधिकृत राजदूत).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Sir Thomas Roe.
Detailed Information:
•
Sir Thomas Roe: Sent as the accredited diplomatic ambassador of King James I of England to the court of Mughal Emperor Jahangir.
•
Arrived at Surat in September 1615 and presented his credentials to Jahangir at Ajmer in January 1616.
•
Resided at the imperial court from 1615 to 1618/19, successfully negotiating imperial farmans that granted the British East India Company permission to trade and establish factories at Agra, Ahmedabad, and Broach (Bharuch) alongside Surat.
•
His detailed journal (*The Embassy of Sir Thomas Roe to the Court of the Great Mogul*) provides invaluable contemporary insights into Mughal court politics and socio-economic life.
Distractor Analysis:
•
Captain William Hawkins: Arrived in 1608 with a letter from James I; Jahangir awarded him a 400-mansab and title 'English Khan', but Portuguese influence prevented him from securing a permanent factory treaty.
•
John Mildenhall: The first English merchant-adventurer who traveled overland to India (arrived 1599 during Akbar's reign).
•
Robert Clive: Commander who won the Battle of Plassey (1757) and established British territorial dominance in Bengal.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Key distinction: Captain Hawkins (1608–1611) visited Jahangir as a commercial agent, whereas Sir Thomas Roe (1615–1619) arrived as an official ambassador of the British Crown.