सराव केंद्र ➔
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Rajyaseva Mains 2021 MEDIUM

पंजाब आणि बंगालच्या फाळणीच्या वेळी सीमा आयोगाचे चेअरमन कोण होते ?

EN Who was the Chairman of the Boundary Commission for the partition of Punjab and Bengal?
✓
सर सायरिल रॅडक्लिफ Sir Cyril Redcliffe
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
B
अ.व्ही. अलेक्झांडर A.V. Alexander
C
रॅमसे मॅकडोनाल्ड Ramsay MacDonald
D
माऊंटबॅटन Mountbatten
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (१) सर सायरिल रॅडक्लिफ

सविस्तर विश्लेषण:

• 1947 चा सीमा आयोग: भारताच्या स्वातंत्र्यावेळी 30 जून 1947 रोजी पंजाब आणि बंगाल या प्रांतांची सीमारेषा आखण्यासाठी ब्रिटनचे प्रसिद्ध बॅरिस्टर सर सायरिल रॅडक्लिफ (Sir Cyril Radcliffe) यांच्या अध्यक्षतेखाली सीमा आयोग नेमण्यात आला.
• आयोगाचे स्वरूप: पंजाब आणि बंगालसाठी दोन स्वतंत्र आयोग होते, परंतु दोन्ही आयोगांचे चेअरमन सर सायरिल रॅडक्लिफ हेच होते. प्रत्येक आयोगात काँग्रेस आणि मुस्लिम लीगचे प्रत्येकी 2 न्यायाधीश सदस्य म्हणून होते.
• रॅडक्लिफ रेषा: रॅडक्लिफ यांनी आखून दिलेली सीमा आज भारत-पाकिस्तान व भारत-बांगलादेश आंतरराष्ट्रीय सीमा म्हणून ओळखली जाते.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

रॅडक्लिफ यांनी आपला सीमा निर्णय 12 ऑगस्ट 1947 पर्यंत तयार केला होता, परंतु संभाव्य दंगली आणि स्वातंत्र्य दिनाच्या उत्सवावर परिणाम होऊ नये म्हणून व्हाइसरॉय लॉर्ड माउंटबॅटन यांनी हा निर्णय 17 ऑगस्ट 1947 रोजी अधिकृतपणे प्रसिद्ध केला.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) Sir Cyril Radcliffe

Detailed Analysis:

• Boundary Commission (1947): On 30 June 1947, Sir Cyril Radcliffe, an eminent British lawyer, was appointed Chairman of the two Boundary Commissions tasked with drawing the borders partitioning Punjab and Bengal.
• Structure of Commissions: Each commission comprised four high court judges (two nominated by the Indian National Congress and two by the Muslim League), with Radcliffe holding the casting vote as joint Chairman.
• The Radcliffe Award: Radcliffe drew the boundary line partitioning communities, irrigation systems, and villages, creating the international borders of India, Pakistan, and present-day Bangladesh.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Radcliffe submitted his partition boundary report by 12 August 1947, but Viceroy Lord Mountbatten deliberately withheld its public release until 17 August 1947 so that Independence Day celebrations on 15 August would proceed unmarred by boundary strife.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →