🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल Maharashtra Zilla Parishad Bharti (ZP) 2024 MEDIUM

संयुक्त महाराष्ट्राचे पाहिले मुख्यमंत्री कोण होते?

EN Who was the first Chief Minister of United Maharashtra?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
वसंतदादा पाटिल
Vasantdada Patil
B
वसंतराव नाईक
Vasantrao Naik
C
शंकरराव चव्हाण
Shankarrao Chavan
D
यशवंतराव चव्हाण
Yashwantrao Chavan
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

उत्तर: पर्याय 4 (यशवंतराव चव्हाण)

स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर यशवंतराव चव्हाण हे आहे.

Key Points

यशवंतराव चव्हाण हे संयुक्त महाराष्ट्राचे पहिले मुख्यमंत्री होते.

चरण सिंह यांच्या सरकारच्या कार्यकाळात त्यांनी भारताचे उपपंतप्रधान म्हणून काम पाहिले होते.

ते “सर्वसामान्य नेते” म्हणून प्रसिद्ध आहेत.

त्यांनी भारताच्या स्वातंत्र्यासाठी सक्रियपणे योगदान दिले.

1962 मध्ये त्यांनी कृष्णा मेनन यांच्या राजीनाम्यानंतर चीन-सीमा संघर्षादरम्यान संरक्षणमंत्री म्हणून काम पाहिले होते.

राजकीय कारकीर्द -

1960 - 62: महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री

1962 - 66: भारताचे संरक्षण मंत्री

1966 - 70: भारताचे गृहमंत्री

1971 - 74: भारताचे अर्थमंत्री

1974 - 77: परराष्ट्रमंत्री

1979 - 80: भारताचे उपपंतप्रधान

1979 - 80: परराष्ट्रमंत्री (परराष्ट्रमंत्री)

चव्हाण यांचा सन्मान -

यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान (फाउंडेशन) बॉम्बे (स्थापना 1985)

चव्हाण फाउंडेशन मध्ये वार्षिक चव्हाण स्मारक व्याख्यान

यशवंतराव चव्हाण अभियांत्रिकी महाविद्यालय (नागपूर)

यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठ (नाशिक)

मुंबई - पुणे एक्स्प्रेस वे (भारताचा पहिला एक्सप्रेस वे) याचे नामकरण यशवंतराव चव्हाण मुंबई-पुणे एक्सप्रेस वे असे करण्यात आले

Additional Information

वसंतदादा पाटील - 17 मे 1977 ते 18 जुलै 1978 आणि 2 फेब्रुवारी 1983 ते 1 जून 1985 पर्यंत महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री.

वसंतराव नाईक - 1963 ते 1975 या काळात महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री

शंकरराव चव्हाण - 1975 ते 1977 आणि 1986 ते 1988 या काळात महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री; भारताचे अर्थमंत्री (1988 - 89) आणि भारताचे गृहमंत्री (1991 - 96)

(यशवंतराव चव्हाण यांचे रेखाचित्र)

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: महाराष्ट्राच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये सह्याद्री पर्वतातील प्रमुख शिखरे (कळसूबाई १६४६ मी, साल्हेर १५६७ मी, महाबळेश्वर, हरिश्चंद्रगड) आणि प्रमुख घाटरस्ते (थळघाट, बोरघाट, कुंभार्ली, फोंडा) यांवर प्रश्न नेहमी विचारले जातात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Answer: Option 4 (Yashwantrao Chavan)

Explanation:

Key Points

Yashwantrao Chavan was the first Chief Minister of United Maharashtra.

He had served as Deputy PM of India during the tenure of Charan Singh’s government.

He is famous as “Leader of Common People”.

He actively contributed to India’s independence.

He had served as Defence Minister in 1962 during India – China border conflicts after the resignation of Krishna Menon.

Political career –

1960 – 62: CM of Maharashtra

1962 – 66: Defense Minister of India

1966 – 70: Home Minister of India

1971 – 74: Finance Minister of India

1974 – 77: Foreign Minister

1979 – 80: Deputy PM of India

1979 – 80: Minister of External Affairs (Foreign Minister)

Honor to Chavan –

Yashwantrao Chavan Pratisthan (Foundation) in Bombay (established 1985)

Annual Chavan Memorial Lecture in Chavan Foundation

Yashwantaro Chavan College of Engineering (Nagpur)

Yashwantrao Chavan Maharashtra Open University (Nasik)

Mumbai – Pune expressway (India’s first expressway) renamed as Yashwantrao Chavan Mumbai-Pune Expressway

Additional Information

Vasantdada Patil – CM of Maharashtra from May 17, 1977, to July 18, 1978, and Feb 2, 1983, to June 1, 1985.

Vasantrao Naik – CM of Maharashtra from 1963 to 1975

Shankarrao Chavan – CM of Maharashtra from 1975 to 1977 and 1986 to 1988; Finance Minister of India (1988 – 89) and Home Minister of India (1991 – 96)

(Sketch of Yashwantrao Chavan)

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: In Maharashtra's physiography, the principal peaks of the Sahyadri range (Kalsubai 1646m, Salher 1567m, Mahabaleshwar) and major mountain passes (Thal Ghat, Bhor Ghat, Kumbharli Ghat) are regularly tested.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) वसंतदादा पाटिल (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) वसंतराव नाईक (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) शंकरराव चव्हाण (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) यशवंतराव चव्हाण (अचूक उत्तर): उत्तर:** पर्याय 4 (यशवंतराव चव्हाण)
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'भारताचा भूगोल' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: महाराष्ट्र भूगोल व पर्यावरण सराव चाचणी #१ (नद्या, धरणे व प्राकृतिक रचना)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्राचा प्राकृतिक व राजकीय भूगोल विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: भारताचा भूगोल

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'भारताचा भूगोल' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयांतर्गत 'भारताचा भूगोल' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयातील 'भारताचा भूगोल' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'भारताचा भूगोल' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →