अहमदाबादमधील गिरणी कामगारांच्या लढ्यात महात्मा गांधी यांच्या सोबत असलेल्या प्रमुख महिला सहकारी कोण ?
EN
Who was the main female collaborator with Mahatma Gandhi in the struggle of mill workers in Ahmedabad ?
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण
योग्य उत्तर: पर्याय (2) अनुसया साराभाई
सविस्तर स्पष्टीकरण:
अनुसया साराभाई हे योग्य उत्तर आहे.
Key Points
- अहमदाबादमधील गिरणी कामगारांच्या संघर्षादरम्यान अनुसया साराभाई या प्रमुख महिला सहयोगी होत्या.
- त्यांनी कामगार चळवळीत गांधीजींसोबत जवळून काम केले होते. त्यांना भारतातील "कामगार संघ चळवळीची जननी" म्हणून ओळखले जाते.
- 1918 चा अहमदाबाद गिरणी संप हा भारतातील पहिल्या संघटित कामगार चळवळींपैकी एक होता, ज्यात गांधीजी आणि अनुसया साराभाई यांनी कामगारांना योग्य वेतन मिळवून देण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली होती.
Additional Information
- गांधीजींशी संबंधित इतर महिलांमध्ये सरोजिनी नायडू यांचा समावेश आहे, ज्यांनी स्वातंत्र्य लढ्यात योगदान दिले होते आणि कस्तुरबा गांधी यांनी विविध चळवळींमध्ये गांधीजींचे समर्थन केले हीते; परंतु अहमदाबाद गिरणी संपात त्यांनी थेट सहभाग घेतला नव्हता.
- अरुणा असफ अली या एक स्वातंत्र्यसैनिक होत्या, ज्या भारत छोड़ो आंदोलनातील भूमिकेसाठी ओळखल्या जातात, अहमदाबाद कामगार चळवळीसाठी नाही.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
अहमदाबाद गिरणी कामगार लढा (1918): प्लेग बोनस बंद करण्याविरोधात झालेल्या या संपात महात्मा गांधींसोबत अनसूयाबेन साराभाई यांनी अग्रगण्य भूमिका बजावली. अनसूयाबेन या गिरणी मालक अंबालाल साराभाई यांच्या भगिनी होत्या. या लढ्यात गांधीजींनी भारतात प्रथमच भूक उपोषण (First Hunger Strike) केले आणि 35% वेतनवाढ मिळवून दिली. पुढे 1920 मध्ये अनसूयाबेन व गांधीजींनी 'मजूर महाजन संघ' (Majoor Mahajan Sangh / TLA) स्थापन केला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) Anusaya Sarabhai
Detailed Explanation:
The correct answer is Anusaya Sarabhai.
Key Points
- Anusaya Sarabhai was a key female collaborator of Mahatma Gandhi during the struggle of mill workers in Ahmedabad.
- She worked closely with Gandhi in the labor movement and is often referred to as the "Mother of the Trade Union Movement" in India.
- The Ahmedabad Mill Strike of 1918 was one of the first organized labor movements in India, where Gandhi and Anusaya Sarabhai played pivotal roles in securing fair wages for workers.
Additional Information
- Other notable women associated with Gandhi include Sarojini Naidu, who contributed to the freedom struggle, and Kasturba Gandhi, who supported Gandhi in various movements but was not directly involved in the Ahmedabad Mill Strike.
- Aruna Asaf Ali was a freedom fighter known for her role in the Quit India Movement, not the Ahmedabad labor movement.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
During the Ahmedabad Mill Strike (1918), Anasuya Sarabhai (sister of mill-owner Ambalal Sarabhai) was Gandhiji's foremost female associate. This marked Gandhiji's first hunger strike in India, successfully securing a 35% wage hike. Later in 1920, they co-founded the Textile Labour Association (Majoor Mahajan Sangh).
पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) सरोजिनी नायडू (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) अनुसया साराभाई (अचूक उत्तर):
योग्य उत्तर: पर्याय (2) अनुसया साराभाई**
⚠️ पर्याय (3) कस्तूरबा गांधी (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) अरूणा असफ अली (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
🎯 घटक चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२२ (GS) पेपर-१ (दि. २१ ऑगस्ट, २०२२)
घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'अनुसया साराभाई' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे?
expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या घटकाची तयारी कशी करावी?
expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते?
expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.