🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Rajyaseva Mains 2021 MEDIUM

पुढील वाक्यात कोणाचे वर्णन केले आहे ? अ) त्यांना जुलै, 1940 मध्ये अटक करण्यात आली. ब) ते तुरुंगात भूक हरताळावर गेले. क) त्यांना 5 डिसेंबर, 1940 रोजी सोडण्यात आले. ड) 1943 मध्ये त्यांचे लक्ष अति पूर्वेकडे गेले. पर्यायी उत्तरे:

EN Whose description is given in the following statements? a) He was arrested in July 1940. b) He went on hunger strike in prison. c) He was released on 5 December 1940. d) In 1943, his focus turned to the Far East. Alternative answers:
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
वीर सावरकर
Veer Savarkar
B
चित्तरंजन दास
Chittaranjan Das
C
सुभाष चंद्र बोस
Subhash Chandra Bose
D
अच्युतराव पटवर्धन
Achyutrao Patwardhan
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ३ (सुभाष चंद्र बोस)

सविस्तर विश्लेषण:

• विधानांवरून नेताजी सुभाष चंद्र बोस यांची ओळख:
• अ) जुलै १९४० मध्ये अटक: कोलकात्यातील ब्रिटीश साम्राज्यवादी 'हॉलवेल स्मारका'विरुद्ध आंदोलन पुकारल्यामुळे नेताजींना जुलै १९४० मध्ये अटक करण्यात आली.
• ब) तुरुंगात भूक हरताळ: प्रेसिडेन्सी तुरुंगात असताना त्यांनी नोव्हेंबर १९४० मध्ये आमरण उपोषण (भूक हरताळ) सुरू केले. प्रकृती खालावल्यामुळे ब्रिटिशांनी घाबरून त्यांना सोडले.
• क) ५ डिसेंबर १९४० रोजी सुटका: ५ डिसेंबर १९४० रोजी त्यांना तुरुंगातून सोडण्यात आले; मात्र त्यांच्या एल्गिन रोडवरील घरात कडक पोलीस नजरकैदेत ठेवण्यात आले (जिथून १६ जानेवारी १९४१ रोजी ते गुप्तपणे निसटले - The Great Escape).
• ड) १९४३ मध्ये अति पूर्वेकडे (Far East): जर्मनीहून पाणबुडीने प्रवास करून नेताजी मे १९४३ मध्ये टोकियो व सिंगापूर येथे पोहोचले. तेथे त्यांनी आझाद हिंद सेनेचे (INA) सर्वोच्च सेनापतीपद स्वीकारले.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

सिंगापूर येथे २१ ऑक्टोबर १९४३ रोजी नेताजींनी 'स्वतंत्र भारताचे हंगामी सरकार' (Provisional Government of Free India - आझाद हिंद सरकार) स्थापन केले.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 3 (Subhash Chandra Bose)

Detailed Analysis:

• Identification of Netaji Subhash Chandra Bose:
• Statement a: Arrested in July 1940 following his mass movement to demolish the colonial Holwell Monument in Calcutta.
• Statement b: Launched an indefinite hunger strike in Presidency Jail in late November 1940 against unjust confinement.
• Statement c: Released on 5 December 1940 due to deteriorating health and placed under strict house arrest at his Elgin Road residence (from where he staged his historic Great Escape on 16 January 1941).
• Statement d: In 1943, he journeyed by submarine to East Asia (Tokyo, Singapore) to take supreme command of the Indian National Army (Azad Hind Fauj).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

On 21 October 1943 in Singapore, Netaji established the Provisional Government of Free India (*Arzi Hukumat-e-Azad Hind*).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) वीर सावरकर (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) चित्तरंजन दास (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) सुभाष चंद्र बोस (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** पर्याय ३ (सुभाष चंद्र बोस)
✗ पर्याय (4) अच्युतराव पटवर्धन (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयांतर्गत 'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →