🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Rajyaseva Mains 2021 MEDIUM

पुढील वाक्यात कोणाचे वर्णन केले आहे ? अ) त्यांचे वडील एक धनाढ्य आणि प्रथितयश वकील होते. ब) त्यांना त्यांच्या वडीलांनी स्कॉटीश चर्च कॉलेज मध्ये पाठविले, तेथून त्यांनी पदवी घेतली. क) त्यांच्या वडीलांनी त्यांना केंब्रिज विद्यापीठात पाठविले. ड) 1920 मध्ये ते भारतीय नागरी सेवा (ICS) परीक्षा उत्तीर्ण झाले. पर्यायी उत्तरे:

EN Whose description is given in the following statements? a) His father was a wealthy and eminent lawyer. b) His father sent him to Scottish Church College, from where he graduated. c) His father sent him to Cambridge University. d) In 1920, he cleared the Indian Civil Service (ICS) examination. Alternative answers:

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

दादाभाई नवरोजी

Dadabhai Naoroji

सुभाष चंद्र बोस

Subhash Chandra Bose

अरविंदो घोष

Aurobindo Ghosh

चित्तरंजन दास

Chittaranjan Das

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय २ (सुभाष चंद्र बोस)

सविस्तर विश्लेषण:

• विधानांवरून नेताजी सुभाष चंद्र बोस यांची ओळख:

• अ) वडील प्रथितयश वकील: त्यांचे वडील जानकीनाथ बोस हे कटक येथील अत्यंत श्रीमंत व प्रथितयश वकील आणि सरकारी वकील होते; ब्रिटिश सरकारने त्यांना 'रायबहादूर' पदवी दिली होती.

• ब) स्कॉटिश चर्च कॉलेज: सुभाषबाबूंनी कोलकाता येथील स्कॉटिश चर्च कॉलेजमधून तत्त्वज्ञान (Philosophy) विषयात प्रथम श्रेणीत बी.ए. (B.A.) ची पदवी मिळवली.

• क) केंब्रिज विद्यापीठ: वडिलांच्या इच्छेनुसार ते पुढील शिक्षणासाठी इंग्लंडमधील केंब्रिज विद्यापीठाच्या 'फिट्झविलियम हॉल'मध्ये दाखल झाले.

• ड) आय.सी.एस. परीक्षा (१९२०): १९२० मध्ये ते अत्यंत अवघड मानली जाणारी भारतीय नागरी सेवा (ICS) परीक्षा भारतातून चौथ्या क्रमांकाने (Rank 4) उत्तीर्ण झाले; परंतु देशसेवेसाठी त्यांनी एप्रिल १९२१ मध्ये राजीनामा दिला.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

सुभाष चंद्र बोस यांनी महात्मा गांधींशी झालेल्या वैचारिक मतभेदानंतर काँग्रेस अध्यक्षपदाचा राजीनामा देऊन मे १९३९ मध्ये 'फॉरवर्ड ब्लॉक' (Forward Bloc) या पक्षाची स्थापना केली.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 2 (Subhash Chandra Bose)

Detailed Analysis:

• Identification of Netaji Subhash Chandra Bose:

• Statement a: His father, Janakinath Bose, was an affluent and prominent public prosecutor in Cuttack, conferred the title of *Rai Bahadur*.

• Statement b: Graduated with First Class Honors in Philosophy from Scottish Church College, Calcutta.

• Statement c: Proceeded to England to study at Fitzwilliam Hall, Cambridge University, preparing for the civil services.

• Statement d: Cleared the prestigious Indian Civil Service (ICS) examination in 1920 securing the 4th rank nationwide; however, he famously resigned in April 1921 stating that he could not serve two masters (India and British Empire).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

After ideological disagreements with Mahatma Gandhi, Bose resigned from the Congress presidency in 1939 and established the Forward Bloc.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) दादाभाई नवरोजी (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) सुभाष चंद्र बोस (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** पर्याय २ (सुभाष चंद्र बोस)

⚠️ पर्याय (3) अरविंदो घोष (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) चित्तरंजन दास (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयांतर्गत 'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'सुभाष चंद्र बोस' हे असून ते 'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन