भारताचा व्यापारशेष सतत प्रतिकूल असण्याचे कारण म्हणजे?
EN
What is the primary reason why India's merchandise trade balance is persistently unfavorable (in deficit)?
स्पष्टीकरण :
•
योग्य उत्तर पर्याय 4 (निर्यातीपेक्षा आयातीतील वाढ / Increase in imports over exports) आहे.
भारताचा सततचा प्रतिकूल व्यापारतोलाची कारणे :
•
'प्रतिकूल व्यापारशेष' (Unfavorable / Deficit Trade Balance) म्हणजे देशाच्या वस्तू निर्यातीचे मूल्य हे आयातीच्या मूल्यापेक्षा कमी असणे.
•
स्वातंत्र्यापासून भारताची निर्यात वाढली असली, तरी भारताची आयात वाढीचा वेग निर्यातीच्या वाढीपेक्षा सातत्याने अधिक (Imports growing faster than Exports) राहिला आहे.
•
मुख्य घटक:
1.
खनिज तेलाची अवाढव्य आणि लवचिकता नसलेली आयात.
2.
विकासासाठी लागणारी महागडी यंत्रसामग्री आणि इलेक्ट्रॉनिक घटकांची आयात.
3.
सोन्याची मोठ्या प्रमाणावर होणारी आयात.
•
त्यामुळे पर्याय 4 हे अचूक व परिपूर्ण कारण आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
प्रतिकूल व्यापारशेष असण्याचे मूळ कारण: निर्यातीतील वाढीच्या तुलनेत आयातीतील वाढ जास्त वेगाने होणे (M > X).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Explanation:
•
The correct answer is Option 4 (Increase in imports over exports).
Root Cause of India's Chronic Merchandise Trade Deficit:
•
An unfavorable trade balance occurs when import expenditures exceed export revenues.
•
While Indian exports have expanded significantly since independence, the quantum and growth rate of merchandise imports have consistently outstripped export gains.
•
High inelastic demand for crude petroleum, capital equipment, electronic parts, and precious metals causes import expenditures to grow at a faster trajectory than export receipts.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
The persistent trade deficit is caused by import expenditures consistently surpassing export revenues.