विद्युत चुंबकीय वर्णपटाच्या दृष्य भागातील हिरव्या पानांद्वारे होणारे सौर किरणांचे परावर्तन तुलनेने कमी का असते?
EN
Why is the reflection of solar radiation by green leaves relatively low in the visible region of the electromagnetic spectrum?
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (क्लोरोफील रंग द्रव्यामध्ये सौर उर्जेचे शोषन होत असल्यामुळे)
स्पष्टीकरण:
•
विद्युतचुंबकीय वर्णपटात वनस्पतींचे वर्तन:
•
विद्युतचुंबकीय वर्णपटाच्या दृश्य भागात (Visible spectrum: ०.४ ते ०.७ मायक्रोमीटर) वनस्पतींच्या पानांकडून सौर प्रारणाचे परावर्तन तुलनेने खूप कमी (सुमारे १०% ते १५% च) असते.
•
याचे मुख्य कारण म्हणजे पानांमधील हरितद्रव्य (Chlorophyll 'a' आणि 'b') हे प्रकाशसंश्लेषण (Photosynthesis) प्रक्रियेसाठी सूर्यप्रकाशातील निळा (Blue - ~०.४५ $\mu$m) आणि लाल (Red - ~०.६५ $\mu$m) प्रकाश मोठ्या प्रमाणावर शोषून घेते.
•
हरितद्रव्य हिरव्या रंगाच्या तरंगांचे थोडे परावर्तन करते, म्हणून वनस्पती मानवी डोळ्यांना हिरवी दिसते.
•
याउलट, जवळच्या अवरक्त भागात (Near-Infrared / NIR: ०.७ ते १.३ $\mu$m) हरितद्रव्य शोषण करत नाही, तर पानांच्या मेसोफिल पेशींद्वारे सुमारे ४०% ते ५०% सौरऊर्जेचे प्रचंड परावर्तन केले जाते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
सुदूरसंवेदनात वनस्पतींचे वर्णपटल गुणधर्म (Spectral Characteristics of Vegetation):
•
दृश्य भाग (Visible Region): क्लोरोफिलद्वारे जास्तीत जास्त शोषण (Absorption), त्यामुळे कमी परावर्तन.
•
जवळचा अवरक्त भाग (Near-Infrared - NIR): मेसोफिल पेशींच्या रचनेमुळे सर्वाधिक परावर्तन (High Reflection).
•
मध्य अवरक्त भाग (SWIR): पानांतील पाण्यामुळे पाण्याचे शोषण (Water Absorption).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (Because solar energy is absorbed by the chlorophyll pigment)
Explanation:
•
Plant Spectral Reflectance in the Visible Spectrum:
•
In the visible portion of the electromagnetic spectrum (0.4 to 0.7 $\mu$m), green vegetation exhibits relatively low reflectance (only ~10% to 15%).
•
The dominant physical factor causing this low reflectance is strong pigment absorption by Chlorophyll (a and b), which absorbs solar radiation intensely in the blue (0.45 $\mu$m) and red (0.65 $\mu$m) wavelengths to power photosynthesis.
•
Chlorophyll absorbs less in the green wavelength region (~0.55 $\mu$m), which is reflected slightly, giving healthy foliage its distinctive green appearance to the human eye.
•
In contrast, in the Near-Infrared (NIR) region (0.7 to 1.3 $\mu$m), chlorophyll ceases absorption and the internal spongy mesophyll leaf structure reflects 40%–50% of incident radiation.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Vegetation Spectral Signature:
•
Visible Spectrum (0.4–0.7 $\mu$m): Low reflectance governed by chlorophyll absorption.
•
Near-Infrared (0.7–1.3 $\mu$m): Peak reflectance driven by leaf spongy mesophyll structure.
•
Shortwave Infrared (1.3–2.5 $\mu$m): Reflectance governed by foliar water content.