🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Rajyaseva Mains 2017 MEDIUM

पंडिता रमाबाईंना कैसर-ए-हिंद किताब का देण्यात आला?

EN Why was the title Kaisar-i-Hind conferred on Pandita Ramabai?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

त्यांनी ख्रिस्ती धर्म स्विकारला म्हणून

Because she embraced Christianity

त्यांच्या स्त्री शिक्षण कार्याचा गौरव करण्यासाठी

To honor her work in female education

दुष्काळग्रस्त स्त्रियांना आश्रय दिला म्हणून.

Because she provided shelter to famine-stricken women

रमाबाई असोसिएशन स्थापन केले म्हणून.

Because she established the Ramabai Association

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय २ (त्यांच्या स्त्री शिक्षण कार्याचा गौरव करण्यासाठी)

सविस्तर विश्लेषण:

• कैसर-ए-हिंद सुवर्णपदक (१९१९): ब्रिटिश सरकारने १९१९ मध्ये पंडिता रमाबाई सरस्वती यांना 'कैसर-ए-हिंद' (Kaisar-i-Hind) सुवर्णपदक प्रदान केले.

• पुरस्काराचे मुख्य कारण: पंडिता रमाबाईंनी आयुष्यभर भारतीय स्त्रियांच्या शिक्षणासाठी, बालविधवांच्या उद्धारासाठी आणि निराधार महिलांच्या स्वावलंबनासाठी जे अभूतपूर्व व क्रांतिकारी कार्य केले, त्या स्त्री शिक्षण व समाजकार्याचा गौरव करण्यासाठी त्यांना हा सर्वोच्च सन्मान देण्यात आला.

• संस्थात्मक कार्य: त्यांनी 'आर्य महिला समाज' (१८८२), 'शारदा सदन' (१८८९) आणि केडगावचे 'मुक्ती सदन' (१८९७) उभारून हजारो महिलांना अक्षरओळख, व्यावसायिक प्रशिक्षण (मुद्रण, विणकाम, शेती) आणि स्वावलंबी जीवन दिले.

• दुष्काळग्रस्तांना मदत हे त्यांच्या कार्याचा एक भाग होते; परंतु पदकाचा मूळ उद्देश त्यांच्या बहुआयामी स्त्री-उद्धार व शैक्षणिक कार्याचा सन्मान करणे हाच होता.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

• १८७८ मध्ये कलकत्ता येथे त्यांना 'पंडिता' आणि 'सरस्वती' या सर्वोच्च संस्कृत पदव्या मिळाल्या होत्या.

• त्यांचे गाजलेले ग्रंथ: 'स्त्री धर्म नीती' (१८८२) आणि 'The High-Caste Hindu Woman' (१८८७).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 2 (To honor her work in female education)

Detailed Analysis:

• Kaisar-i-Hind Gold Medal (1919): Conferred upon Pandita Ramabai Sarasvati by the British Government in 1919.

• Prime Reason for the Honor: It was conferred in recognition of her pioneering and lifelong dedication to female education, social rehabilitation, and the emancipation of destitute women in India.

• Institutional Legacy: Through *Arya Mahila Samaj* (1882), *Sharada Sadan* (1889), and the massive *Mukti Mission* at Kedgaon (1897), she educated and imparted vocational training (printing, carpentry, weaving, and agriculture) to thousands of abandoned girls and widows.

• While famine relief was an integral aspect of her philanthropy, the imperial citation honored her historic leadership in women's education and social welfare.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

• Calcutta's Sanskrit pandits honored her with the titles 'Pandita' and 'Sarasvati' in 1878.

• She authored the classic works *Stree Dharma Neeti* (1882) and *The High-Caste Hindu Woman* (1887).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) त्यांनी ख्रिस्ती धर्म स्विकारला म्हणून (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) त्यांच्या स्त्री शिक्षण कार्याचा गौरव करण्यासाठी (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** पर्याय २ (त्यांच्या स्त्री शिक्षण कार्याचा गौरव करण्यासाठी)

⚠️ पर्याय (3) दुष्काळग्रस्त स्त्रियांना आश्रय दिला म्हणून. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) रमाबाई असोसिएशन स्थापन केले म्हणून. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयांतर्गत 'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'त्यांच्या स्त्री शिक्षण कार्याचा गौरव करण्यासाठी' हे असून ते 'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक व विचारवंत (फुले, शाहू, आंबेडकर व इतर)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

पंडिता रमाबाईंना कैसर-ए-हिंद किताब का देण्यात आला?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन