🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

शहरी भागात कमी जागेत अत्यंत वेगाने आणि दाट स्वदेशी जंगले निर्माण करण्यासाठी जगभरात लोकप्रिय झालेली 'मियावाकी पद्धत' (Miyawaki Method) प्रामुख्याने कशाशी संबंधित आहे?

EN Widely adopted across urban centers to rapidly generate multi-layered native mini-forests in confined spaces, the 'Miyawaki Method' fundamentally pertains to which of the following?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
डोंगरउतारावरील पायऱ्यांची शेती (Terrace Farming)
Terrace farming along mountain slopes
B
शहरी कचऱ्याचे जैविक व्यवस्थापन
Biological solid waste remediation
C
स्थानिक वनस्पतींच्या प्रजातींचा वापर करून लहान जागेत घनदाट जंगले उभारणे
Afforestation technique creating dense micro-forests using native species in small plots
D
मातीविना पाण्यातील शेतीचे तंत्र (Hydroponics)
Soil-less nutrient water farming (Hydroponics)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

✔ योग्य उत्तर: पर्याय ३ (स्थानिक वनस्पतींच्या प्रजातींचा वापर करून लहान जागेत घनदाट जंगले उभारणे)

📌 महत्त्वाचे मुद्दे व सविस्तर विश्लेषण:

• शोधक व मूळ: ही पद्धत जपानी वनस्पतिशास्त्रज्ञ डॉ. अकिरा मियावाकी (Dr. Akira Miyawaki) यांनी १९७० च्या दशकात विकसित केली.
• पद्धतीची वैशिष्ट्ये: यात स्थानिक (native) वृक्षांच्या प्रजातींचे एकाच लहान जागेत दाट रोपण केले जाते. यामुळे ही जंगले पारंपारिक जंगलांच्या तुलनेत १० पट वेगाने वाढतात आणि ३० पट अधिक घनदाट असतात.
• शहरी पर्यावरणीय फायदे: ही पद्धत शहरांमधील 'अर्बन हीट आयलंड' प्रभाव कमी करण्यासाठी, जैवविविधता वाढवण्यासाठी आणि ध्वनी व वायू प्रदूषण रोखण्यासाठी अत्यंत प्रभावी ठरते.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

MPSC GS-I (पर्यावरण व शाश्वत विकास): सामाजिक वनीकरण, अर्बन फॉरेस्ट्री, मियावाकी वने (मुंबई, पुणे शहरांतील मियावाकी प्रकल्प) आणि हवामान बदलाशी मुकाबला करण्याच्या तंत्रांवर हमखास प्रश्न विचारले जातात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

✔ Correct Answer: Option 3 (Afforestation technique creating dense micro-forests using native species in small plots)

📌 Key Analysis & Highlights:

• Origin & Pioneer: Conceptualized in the 1970s by renowned Japanese botanist and plant ecologist Dr. Akira Miyawaki.
• Unique Mechanics: Involves planting diverse native flora layers closely together on enriched soil, yielding micro-forests that grow 10 times faster and 30 times denser than conventional plantations.
• Urban Climate Value: Proven tool for municipal bodies to mitigate Urban Heat Islands (UHI), trap particulate dust, absorb carbon, and restore avian biodiversity in compact urban plots.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

MPSC Prelims (Environment & Urban Planning): High-yield focus on afforestation technologies: Miyawaki urban forests, green belts, and compensatory afforestation.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) डोंगरउतारावरील पायऱ्यांची शेती (Terrace Farming) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) शहरी कचऱ्याचे जैविक व्यवस्थापन (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) स्थानिक वनस्पतींच्या प्रजातींचा वापर करून लहान जागेत घनदाट जंगले उभारणे (अचूक उत्तर): [green]✔ योग्य उत्तर: पर्याय ३ (स्थानिक वनस्पतींच्या प्रजातींचा वापर करून लहान जागेत घनदाट जंगले उभारणे)[/green]
✗ पर्याय (4) मातीविना पाण्यातील शेतीचे तंत्र (Hydroponics) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'जानेवारी २०२६' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: जानेवारी २०२६

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'जानेवारी २०२६' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'जानेवारी २०२६' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'जानेवारी २०२६' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'जानेवारी २०२६' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →