महाराष्ट्रातील मानवी वसाहतीच्या दृष्टीने मध्याश्म युग आणि ताम्रपाषाण युगाच्या संदर्भासाठी ________ येथे संशोधन करण्यात आले.
EN
With reference to prehistoric human settlements in Maharashtra, archaeological research for the Mesolithic and Chalcolithic periods was conducted at ________.
योग्य उत्तर: पर्याय ४ (वरीलपैकी सर्व)
स्पष्टीकरण:
•
महाराष्ट्रातील प्रागैतिहासिक मानवी वसाहतींची उत्खनन स्थळे:
•
पाटणे (जळगाव जिल्हा - '१'): तापी नदीच्या उपखोऱ्यात स्थित हे स्थळ पुराश्मयुग (Palaeolithic) आणि मध्याश्मयुगीन (Mesolithic) मानवी संस्कृतीच्या संशोधनासाठी जगप्रसिद्ध आहे. येथे शहामृगाच्या अंड्यांच्या कवचांवर (Ostrich eggshells) नक्षीकाम आणि मणी सापडले आहेत.
•
हातखंबा (रत्नागिरी जिल्हा - '२'): कोकणातील हे प्रमुख मध्याश्मयुगीन (Mesolithic) स्थळ असून येथे सूक्ष्म पाषाण हत्यारे (Microliths) आणि मानवी वस्त्यांचे पुरावे उत्खननात सापडले आहेत.
•
इनामगाव (पुणे जिल्हा - '३'): घोड नदीच्या काठावर स्थित हे भारतातील सर्वात महत्त्वाचे ताम्रपाषाण युगीन (Chalcolithic - जोर्वे संस्कृती) उत्खनन स्थळ आहे (डेक्कन कॉलेज, पुणे द्वारे उत्खनन). येथे धान्याची कोठारे, मातीची घरे, मातृदेवतेची मूर्ती आणि अंत्यसंस्काराचे पुरावे सापडले आहेत.
•
म्हणून वरील सर्व स्थळे संशोधनासाठी प्रसिद्ध आहेत (पर्याय ४).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
महाराष्ट्रातील प्रमुख पुरातत्त्वीय स्थळे:
•
नेवासा (अहमदनगर): प्रवरा नदीकाठ (हस्तकुऱ्हाडी, नेवासियन संस्कृती).
•
पाटणे (जळगाव): शहामृगाची अंडी (पुराश्म ते मध्याश्म).
•
इनामगाव (पुणे): जोर्वे ताम्रपाषाण संस्कृती (चाकावरील भांडी, शेती).
•
दायमाबाद (अहमदनगर): कांस्य रथाची मूर्ती (हडप्पा/ताम्रपाषाण).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 (All of the above)
Explanation:
•
Archaeological Excavations in Maharashtra:
•
Patne (Jalgaon District - 1): A seminal site spanning the Upper Palaeolithic and Mesolithic ages in the Tapi basin. Famous for the discovery of engraved ostrich eggshell beads dating back over 25,000 years.
•
Hatkhamba (Ratnagiri District - 2): A vital prehistoric cave and rock-shelter site in the coastal Konkan region yielding significant Mesolithic microlithic tools and habitation debris.
•
Inamgaon (Pune District - 3): Located on the right bank of the Ghod River, Inamgaon is one of the most thoroughly excavated and prominent Chalcolithic settlements in India (Malwa, Early Jorwe, and Late Jorwe cultures, c. 1400–700 BCE), excavated by the Deccan College.
•
Therefore, archaeological research for these prehistoric periods was conducted at All of the above sites (Option 4).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Key Prehistoric Archaeological Sites of Maharashtra:
•
Patne (Jalgaon): Upper Palaeolithic / Mesolithic ostrich eggshell art.
•
Inamgaon (Pune): Chalcolithic Jorwe culture mud-houses and burial urns.
•
Daimabad (Ahmednagar): Largest Chalcolithic site with famous bronze chariot sculpture.