राज्यासाठीच्या मार्गदर्शक तत्त्वांच्या संदर्भात पुढीलपैकी कोणती/ ती विधान/ने योग्य आहे/त ते लिहा. अ) देशात सामाजिक आर्थिक लोकशाही प्रस्थापित करण्यासाठीची तत्त्वे यात आहेत. ब) या भागात समविष्ट असलेली तत्त्वे ही न्यायप्रविष्ट नाहीत. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/त?
EN
With reference to the Directive Principles for the State, write which of the following statement(s) is/are correct:
(a) They contain principles to establish social and economic democracy in the country.
(b) The principles contained in this Part are not enforceable by courts.
Which of the above statement(s) is/are correct?
योग्य उत्तर: पर्याय (३) अ आणि ब दोन्हीही
सविस्तर स्पष्टीकरण:
•
विधान (अ) बरोबर आहे: मार्गदर्शक तत्त्वांचा मुख्य उद्देश देशात सामाजिक आणि आर्थिक लोकशाही (Social and Economic Democracy) प्रस्थापित करणे हा आहे. ती नागरिकांना आर्थिक सुरक्षितता, न्याय आणि कल्याणाची हमी देतात.
•
विधान (ब) बरोबर आहे: संविधानाच्या कलम ३७ नुसार, भाग ४ मधील मार्गदर्शक तत्त्वे ही अन्यायप्रविष्ट (non-justiciable / not enforceable by courts) आहेत; म्हणजेच शासनाने त्यांची अंमलबजावणी न केल्यास नागरिक न्यायालयात दाद मागू शकत नाहीत.
त्यामुळे दोन्ही विधाने पूर्णपणे सत्य आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
मूलभूत हक्क = न्यायप्रविष्ट (Justiciable) + राजकीय लोकशाही
•
मार्गदर्शक तत्त्वे = अन्यायप्रविष्ट (Non-justiciable) + सामाजिक व आर्थिक लोकशाही
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Both (a) and (b)
Detailed Explanation:
•
Statement (a) is correct: The Directive Principles embody the constitutional ambition to establish social and economic democracy in India, transforming society into an egalitarian welfare state.
•
Statement (b) is correct: Under Article 37, the provisions contained in Part IV are expressly non-justiciable, meaning they cannot be directly enforced against the State by any court of law.
Hence, both statements (a) and (b) are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Core comparison:
•
Part III (Fundamental Rights): Justiciable, establishes Political Democracy.
•
Part IV (DPSPs): Non-justiciable, establishes Social and Economic Democracy.