सन 2022 2023 या वर्षीच्या केंद्रीय अर्थसंकल्पात जाहीर केलेल्या राष्ट्रीय दूरस्थ मानसिक आरोग्य कार्यक्रमाबाबत खालीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे / आहेत ? अ) या योजनेअंतर्गत देशात 23 दूरस्थ मानसिक आरोग्य केंद्रे उभारण्यात येतील. ब) दिल्ली येथील, राष्ट्रीय मानसिक आरोग्य आणि चेताविज्ञान संस्था हे विभागीय केंद्र म्हणून काम करेल. क) या योजनेत मानसिक आरोग्य समुपदेशन आणि निगा या सुविधा पुरविल्या जातील. पर्यायी उत्तरे :
EN
With reference to the National Tele-Mental Health Programme announced in the Union Budget 2022-23, which of the following statement(s) is/are correct?
a. Under this scheme, 23 tele-mental health centres will be set up in the country.
b. National Institute of Mental Health and Neurosciences (NIMHANS), Delhi will function as a nodal centre.
c. Mental health counseling and care facilities will be provided under this scheme.
योग्य उत्तर पर्याय २ (अ आणि क) आहे.
मुख्य मुद्दे:
•
राष्ट्रीय टेलि-मानसिक आरोग्य कार्यक्रम (National Tele-Mental Health Programme / Tele-MANAS):
•
केंद्रीय अर्थसंकल्प २०२२-२३ मध्ये घोषित करण्यात आला.
•
विधानांचे विश्लेषण:
•
विधान अ बरोबर आहे: या अंतर्गत देशात २३ टेलि-मानसिक आरोग्य उत्कृष्ट केंद्र (23 Tele-Mental Health Centres of Excellence) उभारण्यात आली आहेत.
•
विधान ब चुकीचे आहे: या कार्यक्रमाचे राष्ट्रीय नोडल केंद्र NIMHANS (राष्ट्रीय मानसिक आरोग्य आणि चेताविज्ञान संस्था), बेंगळुरू येथे आहे (दिल्ली येथे नाही).
•
विधान क बरोबर आहे: या योजनेद्वारे मोफत २४ तास डिजिटल मानसिक समुपदेशन, सल्ला आणि निगा सेवा टोल-फ्री क्रमांकावर पुरविल्या जातात.
•
म्हणून विधाने अ आणि क बरोबर आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
Tele-MANAS चे राष्ट्रीय नोडल केंद्र NIMHANS, बेंगळुरू येथे असून IIT बेंगळुरू त्याचे तांत्रिक सहाय्यक आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 2 (a and c).
Key Points:
•
The National Tele-Mental Health Programme (Tele-MANAS) was announced in the Union Budget 2022–23.
•
Statement a is correct: Anchored across a network of 23 tele-mental health centres of excellence.
•
Statement b is incorrect: The apex national coordinating centre is NIMHANS in Bengaluru, not Delhi.
•
Statement c is correct: Delivers 24x7 free tele-counseling and mental health consultations via toll-free helpline numbers.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Tele-MANAS is coordinated nationally by NIMHANS, Bengaluru to deliver universal tele-mental health counseling.