"इंग्रजाची मदत मिळविण्याच्या उद्देशाने मुस्लिम लिगने स्वतःला सम्राटाच्या पक्षाच्या रूपात परिवर्तीत केले आहे", अशी टिप्पणी कोणी केली होती ?
EN
'With the aim of securing British assistance, the Muslim League has transformed itself into the King's party' - who made this observation?
योग्य उत्तर: पर्याय (४) पंडित जवाहरलाल नेहरू
सविस्तर विश्लेषण:
•
मुस्लिम लीगचे ब्रिटिशधार्जिणे राजकारण: दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात जेव्हा काँग्रेसने ब्रिटिश युद्धनीतीचा विरोध करून 1939 मध्ये आपल्या 8 प्रांतांमधील मंत्रिमंडळांचे राजीनामे दिले, तेव्हा मुस्लिम लीगने ब्रिटिशांना संपूर्ण सहकार्य केले.
•
नेहरूंची प्रखर टिप्पणी: मुस्लिम लीगच्या या भूमिकेवर तीव्र टीका करताना पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी म्हटले होते की:
> "इंग्रजांची मदत मिळविण्याच्या उद्देशाने मुस्लिम लीगने स्वतःला सम्राटाच्या पक्षाच्या (The King's Party) रूपात परिवर्तीत केले आहे."
•
समीक्षा: नेहरूंच्या मते, मुस्लिम लीग ही जनतेची खरी लोकशाहीवादी संघटना नसून ती जमीनदार, नवाब आणि सरंजामी घटकांची संघटना होती, जी केवळ ब्रिटिश सरकारच्या पाठिंब्यावर आणि आशीर्वादावर हिंदू-मुस्लिम विभाजनाचे राजकारण करत होती.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
ऑक्टोबर 1939 मध्ये काँग्रेस मंत्रिमंडळांनी राजीनामे दिल्यानंतर बॅरिस्टर जिन्ना यांनी 22 डिसेंबर 1939 हा दिवस 'मुक्ती दिन' (Day of Deliverance) म्हणून पाळला होता.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) Pandit Jawaharlal Nehru
Detailed Analysis:
•
Context of Muslim League Loyalism: During the Second World War, when the Congress resigned from provincial ministries in October 1939 in protest against India being dragged into the war without consent, the Muslim League systematically collaborated with the colonial authorities.
•
Nehru's Trenchant Critique: Angered by the League's blatant alliance with British imperialism to derail nationalist demands, Pandit Jawaharlal Nehru remarked:
> "With the aim of securing British assistance, the Muslim League has transformed itself into the King's party."
•
Significance: Nehru analyzed that the League functioned not as an anti-colonial movement, but as a reactionary faction of feudal landlords and loyalists sheltered by the British Crown to counterpoise the Indian national freedom movement.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
When Congress provincial ministries resigned in October 1939, Jinnah and the Muslim League celebrated 22 December 1939 as the 'Day of Deliverance' (Mukti Diwas).