🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

भारतीय तरुणांना देशाच्या निःस्वार्थ सेवेसाठी प्रशिक्षित करण्याच्या उदात्त हेतूने १२ जून १९०५ रोजी पुणे येथे 'भारत सेवक समाज' (The Servants of India Society) ची स्थापना खालीलपैकी कोणी केली?

EN With the noble aim of training national missionaries to serve the motherland in a selfless spirit, who founded 'The Servants of India Society' in Pune on 12 June 1905?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

श्यामजी कृष्णवर्मा

Shyamaji Krishnavarma

नामदार गोपाळ कृष्ण गोखले

Namdar Gopal Krishna Gokhale

दादाभाई नौरोजी

Dadabhai Naoroji

महात्मा गांधी

Mahatma Gandhi

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (२) - नामदार गोपाळ कृष्ण गोखले.

विश्लेषण:

• १२ जून १९०५ रोजी पुणे येथे नामदार गोपाळ कृष्ण गोखले यांनी 'भारत सेवक समाज' (Servants of India Society) ची स्थापना केली.

• संस्थापक सदस्य: गोखले यांच्या समवेत गणेश देवधर, पटवर्धन आणि द्रविड हे संस्थापक सदस्य होते.

• उद्दिष्ट: 'भारताच्या सेवेसाठी राष्ट्रीय प्रचारक (National Missionaries) तयार करणे, लोकांमध्ये देशभक्तीची भावना रुजवणे आणि धार्मिक व जातीय सलोखा निर्माण करणे'.

• नियमावली: संस्थेत प्रवेश घेणाऱ्या सदस्याला कठोर दारिद्र्य आणि त्याग स्वीकारून केवळ १०० रुपये मासिक मानधनावर पूर्णवेळ लोकसेवा करण्याची शपथ घ्यावी लागत असे.

• सामाजिक कार्य: अस्पृश्यता निवारण, दुष्काळ निवारण कार्य, कामगारांचे शिक्षण आणि आदिवासी कल्याण या क्षेत्रांत संस्थेने अद्वितीय कार्य केले.

• गोखले यांच्यानंतर श्रीनिवास शास्त्री आणि नंतर पंडित हृदयनाथ कुंझरू यांनी संस्थेचे अध्यक्षपद भूषवले.

इतर पर्यायांचे विश्लेषण:

• श्यामजी कृष्णवर्मा: 'इंडिया होम रूल सोसायटी' व 'इंडिया हाऊस' (लंडन, १९०५).

• दादाभाई नौरोजी: ईस्ट इंडिया असोसिएशन (लंडन, १८६६).

• महात्मा गांधी: साबरमती व सेवाग्राम आश्रम.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

भारत सेवक समाजाच्या प्रमुख शाखा मुंबई, अलाहाबाद, नागपूर आणि चेन्नई येथे होत्या. या संस्थेतून नारायण मल्हार जोशी (N. M. Joshi - 'सोशल सर्व्हिस लीग' व AITUC चे संस्थापक) आणि अमृतलाल ठक्कर (ठक्कर बाप्पा - आदिवासी सेवा) यांसारखे थोर समाजसेवक घडले.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) - Namdar Gopal Krishna Gokhale.

Analysis:

• On 12 June 1905, Gopal Krishna Gokhale established 'The Servants of India Society' in Pune, alongside G.K. Deodhar, N.A. Dravid, and A.V. Patwardhan.

• Objective: To train national missionaries for the dedicated service of India in a constitutional spirit, fostering communal harmony and the elevation of depressed classes.

• Vows: Members took solemn vows renouncing personal ambition and profit, committing to lifelong selfless public service on a modest subsistence stipend.

• Following Gokhale's demise in 1915, V.S. Srinivasa Sastri succeeded him as president.

Distractor Analysis:

• Option (1): Shyamaji Krishnavarma established the India Home Rule Society and India House in London (1905).

• Option (3): Dadabhai Naoroji founded the East India Association in 1866.

• Option (4): Mahatma Gandhi founded the Sabarmati and Sevagram Ashrams.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Distinguished luminaries trained by the Servants of India Society include N.M. Joshi (founder of the Social Service League and AITUC) and Amritlal V. Thakkar ('Thakkar Bapa', pioneer of tribal welfare).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) श्यामजी कृष्णवर्मा (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) नामदार गोपाळ कृष्ण गोखले (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय (२) - नामदार गोपाळ कृष्ण गोखले.

⚠️ पर्याय (3) दादाभाई नौरोजी (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) महात्मा गांधी (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'असहकार चळवळ, चौरीचौरा व स्वराज्य पक्ष' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: असहकार चळवळ, चौरीचौरा व स्वराज्य पक्ष

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'असहकार चळवळ, चौरीचौरा व स्वराज्य पक्ष' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयांतर्गत 'असहकार चळवळ, चौरीचौरा व स्वराज्य पक्ष' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'असहकार चळवळ, चौरीचौरा व स्वराज्य पक्ष' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'नामदार गोपाळ कृष्ण गोखले' हे असून ते 'असहकार चळवळ, चौरीचौरा व स्वराज्य पक्ष' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'असहकार चळवळ, चौरीचौरा व स्वराज्य पक्ष' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन